این مراسم به همت معاونت تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی معاونت حقوقی رئیسجمهور و به میزبانی بنیاد ایرانشناسی، همزمان با نخستین بزرگداشت «روز پرچم» در محل این بنیاد برگزار شد.
در آغاز این آیین، سرود جمهوری اسلامی ایران توسط گروه تشریفات دانشگاه امام حسین(ع) نواخته شد و پرچم جمهوری اسلامی ایران طی مراسمی رسمی به اهتزاز درآمد.
در ادامه، نشست «پرچم؛ اقتدار ملی، انسجام اجتماعی» در سالن شهید سلیمانی بنیاد ایرانشناسی و با حضور معاونان و مدیران معاونت حقوقی رئیسجمهور و بنیاد ایرانشناسی برگزار شد و حجتالاسلاموالمسلمین مجید انصاری و علیاکبر صالحی به ایراد سخن پرداختند.
حجتالاسلاموالمسلمین انصاری: پرچم نماد همبستگی، پایداری و ایستادگی ملتهاست
حجتالاسلاموالمسلمین مجید انصاری در این مراسم با اشاره به تقارن آغاز سال تحصیلی، هفته دفاع مقدس و روز پرچم، اظهار داشت که امسال برای نخستینبار این مناسبت با عنوان روز پرچم و سرود ملی گرامی داشته میشود. وی پرچم را نماد همبستگی، پایداری، ایستادگی و مقاومت ملتها دانست و تأکید کرد که تاریخ پرچم و علم با تاریخ زندگی اجتماعی جوامع بشری پیوند خورده است.
معاون حقوقی رئیسجمهور با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و دفاع از ایران، بهویژه شهدای مدرسه حیات طیبه میناب، گفت حفظ سربلندی و برافراشته ماندن پرچم ایران در دورههای مختلف، حاصل ایستادگی و فداکاری نسلهای متوالی ملت ایران بوده است.
حجتالاسلاموالمسلمین انصاری با مرور جایگاه پرچم در تاریخ ایران و جهان و همچنین سنت علمداری در تاریخ اسلام، اظهار داشت که پرچم همواره فراتر از یک نشانه ظاهری، نماد هویت، انسجام و استمرار یک ملت بوده و در طول تاریخ، برافراشته ماندن آن نشانه پایداری و ایستادگی یک جامعه تلقی شده است.
ضرورت تدوین ضوابط یکپارچه برای پرچم
معاون حقوقی رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به روند تدوین آییننامه پرچم اشاره کرد و گفت در معاونت حقوقی رئیسجمهور این موضوع مورد توجه قرار گرفت که با وجود اهمیت پرچم بهعنوان یکی از مهمترین نمادهای هویت و همبستگی ملی، مقررات منسجم و جامعی درباره نحوه تولید، نصب، اهتزاز، احترام و استفاده از آن در مراسم مختلف وجود نداشت.
حجتالاسلاموالمسلمین انصاری با اشاره به اصل هجدهم قانون اساسی که مشخصات پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران را تعیین کرده است، افزود در عمل، برای جزئیاتی همچون استاندارد تولید پرچم، نحوه نصب، موارد استفاده، شیوه اهتزاز و نیمهافراشته کردن پرچم و آداب و الزامات مربوط به آن، نیاز به ضوابط روشن و یکپارچه وجود داشت.
معاون حقوقی رئیسجمهور تصریح کرد بر همین اساس، تدوین آییننامهای جامع در معاونت حقوقی در دستور کار قرار گرفت تا ضمن ایجاد وحدت رویه، ضوابط مربوط به پرچم جمهوری اسلامی ایران در دستگاهها، نهادها و مراسم مختلف به شکل منسجم و یکسان اجرا شود.
تدوین آییننامه سرود ملی برای ایجاد وحدت در نحوه اجرا
حجتالاسلاموالمسلمین انصاری همچنین سرود ملی را در کنار پرچم، یکی دیگر از نمادهای اصلی هویت و انسجام ملی دانست و گفت با وجود جایگاه رسمی سرود جمهوری اسلامی ایران، درباره نحوه اجرا، مکانها و مناسبتهای اجرای سرود و آداب مربوط به آن نیز مقررات جامع و یکپارچهای وجود نداشت.
معاون حقوقی رئیس جمهور افزود به همین دلیل، همزمان با آییننامه پرچم، پیشنویس آییننامه سرود ملی نیز در معاونت حقوقی تهیه شد تا ضوابط مربوط به نحوه و موارد اجرای سرود ملی بهصورت منسجم تعیین شود؛ این آییننامهها پس از طی مراحل مربوط به تصویب دولت رسیدهاند.
حجتالاسلاموالمسلمین انصاری با اشاره به انتخاب «روز پرچم» برای رونمایی نمادین از این دو آییننامه، گفت این مناسبت فرصت مناسبی بود تا ضمن تبیین جایگاه حقوقی و اجتماعی پرچم و سرود ملی، از مقرراتی رونمایی شود که هدف آنها پاسداشت شایستهتر و ایجاد وحدت رویه در مواجهه با این دو نماد ملی است.
معاون حقوقی رئیس جمهور با بیان اینکه پرچم امروز به بخشی از زندگی و احساس مشترک مردم ایران تبدیل شده است، تأکید کرد که پرچم متعلق به همه ملت ایران، فارغ از قومیت، مذهب و گرایشهای مختلف است و نماد تعلق به سرزمین و هویت مشترک ایرانیان به شمار میرود.
صالحی: در تار و پود پرچم، حافظه و هویت یک ملت بافته شده است
علیاکبر صالحی، رئیس بنیاد ایرانشناسی نیز در این مراسم با بیان اینکه پرچم صرفاً قطعهای پارچه با چند رنگ و نشان نیست، گفت: «در تار و پود همین پارچه، حافظه و هویت یک ملت بافته شده است.» وی با مرور پیشینه تاریخی درفش در ایران، از درفش شهداد و درفش کاویانی تا شکلگیری پرچم سهرنگ و پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران، تأکید کرد که نقشها و نشانهها در دورههای مختلف تغییر کردهاند، اما مفهوم ایران و پیوند تاریخی و هویتی ایرانیان از نسلی به نسل دیگر استمرار یافته است.
صالحی در ادامه با تأکید بر اینکه پرچم به ملتها تعلق دارد و نه صرفاً دولتها، احترام به پرچم و نمادهای ملی دیگر کشورها را لازمه عقلانیت، اخلاق و دیپلماسی عمومی دانست و گفت همانگونه که ایرانیان برای پرچم خود حرمت قائلاند، باید احساس ملتهای دیگر نسبت به نمادهای ملیشان نیز مورد احترام قرار گیرد. وی تصریح کرد در دیپلماسی عمومی باید به جای توهین، حقیقت را با استدلال و منطق بیان کرد و «ذهن را با استدلال و سند و دل را با احترام و همدلی» به دست آورد.
در پایان این مراسم، از آییننامههای «پرچم جمهوری اسلامی ایران» و «سرود ملی» رونمایی شد؛ دو سندی که با هدف تنظیم و یکپارچهسازی ضوابط مربوط به نحوه استفاده، اجرا و پاسداشت دو نماد مهم هویت و انسجام ملی تدوین شدهاند.