در گفتوگوی تلفنی شامگاه چهارشنبه 16 اردیبهشت، دکتر مسعود پزشکیان رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران، و امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه، آخرین تحولات منطقهای، روند مذاکرات و برخی موضوعات راهبردی از جمله وضعیت تنگه هرمز، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
در این گفتوگو و در چارچوب تأکید بر راهکارهای دیپلماتیک، رئیسجمهور کشورمان با قدردانی از پیگیریهای فرانسه، اظهار داشت: خرسندیم که رویکرد فرانسه مبتنی بر حلوفصل مسایل از طریق گفتوگو است و جمهوری اسلامی ایران نیز همواره از چنین رویکردی استقبال میکند.
دکتر پزشکیان در ادامه با اشاره به نقض مکرر آتش بس از سوی رژیم صهیونسیتی در حملات مکرر به لبنان تصریح کرد: این رژیم بههیچوجه به تعهدات آتشبس پایبند نبوده و همانگونه که در غزه هرگز به آتش بس پایبندی نداشته است، اکنون در لبنان نیز مکرراً توافقات را نقض کرده و متاسفانه جامعه جهانی نیز همچنان نظارتگر جنایتگری، نسل کشی و تجاوزکاری این رژیم اند، طبیعی است که در چنین شرایطی مقاومت اسلامی لبنان در چارچوب دفاع از کشور و مردم خود اقدام کنند.
در بخش دیگری از این گفتوگو و در تبیین تجربههای پیشین مذاکراتی، رئیسجمهور کشورمان با اشاره کارشکنی مکرر آمریکاییها در تمامی روندهای گفت وگو اظهار داشت:در جریان مذاکرات دوجانبه ایران و فرانسه در نیویورک نیز علیرغم دستیابی به تفاهماتی در آن مقطع، این آمریکا بود که با کارشکنی مانع از پیشرفت روند شد و متأسفانه کشورهای اروپایی نیز بهجای اتخاذ موضعی انتقادی نسبت به این رفتار، با اجرای اسنپ بک، عملاً فشارهای ثانویهای را بر ایران تحمیل کرده و مسیر دیپلماسی را از تعامل سازنده به سمت فشار، تهدید و تحریم سوق دادند؛ در حالیکه جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت وارد این روند شده بود.
دکتر پزشکیان تأکید کرد: ایران همواره در تعامل با اروپا صادقانه عمل کرده، اما این رویکرد با رفتار متقابل مواجه نشده است.
رئیس جمهور همچنین در اشاره به ابعاد و دلایل بیاعتمادی شکلگرفته نسبت به طرف آمریکایی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران دو بار با آمریکا وارد گفتوگو شد و در هر دو نوبت، همزمان با جریان مذاکرات، تهاجم نظامی علیه ایران صورت گرفته که این رفتارها عملاً بهمثابه «خنجر زدن از پشت» تلقی میشود.
دکتر پزشکیان افزود: در شرایط کنونی نیز، زیادهخواهیها، اظهارات تهدیدآمیز و عدم پایبندی به چارچوبهای ضروری از سوی امریکا، روند دیپلماسی را با پیچیدگیهای مضاعف مواجه کرده است.
در ادامه این گفتوگو و در چارچوب بررسی وضعیت امنیتی گذرگاههای راهبردی، رئیسجمهور کشورمان با اشاره به نقش تاریخی ایران در تأمین امنیت تنگه هرمز، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران طی سالیان متمادی پاسدار صلح، ثبات و امنیت در این منطقه بوده، اما این اقدامات آمریکا بوده که امنیت این گذرگاه حیاتی را مختل کرده و موجب ایجاد بحران و بیاعتمادی در میان کشورهای حوزه خلیج فارس شده است.
دکتر پزشکیان همچنین با اشاره به اقداماتی نظیر محاصره دریایی و ربایش کشتیهای ایرانی از سوی آمریکا، این رفتارها را مصداق نقض قوانین بینالمللی، اخلال در تجارت جهانی و حتی نوعی دزدی دریایی توصیف کرد که از سوی مقامات آمریکایی نیز مورد تأیید و افتخار قرار گرفته است.
رئیس جمهور با تأکید بر اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر چارچوبهای حقوقی بینالمللی، خاطرنشان کرد: ایران آمادگی دارد تمامی مسایل را در چارچوب قوانین و مقررات بینالمللی حلوفصل کند و هیچ مطالبهای فراتر از احقاق حقوق مشروع ملت ایران ندارد.
دکتر پزشکیان در همین راستا تأکید کرد: هرگونه مذاکره در خصوص بازگشایی کامل تنگه هرمز، مستلزم رفع محاصره دریایی اعمالشده از سوی آمریکا است و این اقدام باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیسجمهور کشورمان در بخش دیگری از این گفتوگو و در پاسخ به برخی ادعاهای مطرحشده در فضای منطقهای، ضمن رد اقدام نظامی جمهوری اسلامی ایران علیه امارات، تصریح کرد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در صورت هرگونه اقدام نظامی، مواضع خود را بهصورت شفاف اعلام میکنند.
دکتر پزشکیان همچنین با تأکید بر اصل حسن همجواری افزود: انتظار میرود کشورهای منطقه اجازه ندهند از خاک آنان علیه ایران اقدام یا توطئهای صورت گیرد و در عین حال، پاسخهای دفاعی ایران به چنین تهدیداتی نباید بهعنوان عامل تنشزایی تعبیر شود.
در ادامه و در چارچوب بررسی روندهای جاری دیپلماتیک، رئیس جمهور کشورمان با اشاره به شکلگیری مجدد گفتوگوها با میانجیگری طرف پاکستانی، اظهار داشت: اثربخشی این مذاکرات منوط به پایان جنگ و ارائه تضمینهای لازم برای عدم تکرار اقدامات خصمانه است و در صورت پایبندی طرف آمریکایی به چارچوبها، جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد مسیر دیپلماسی را ادامه دهد و در عین حال، آمادگی دارد مسایل خود با کشورهای حوزه خلیج فارس را نیز بر پایه احترام به تمامیت ارضی و حقوق متقابل حلوفصل کند.
دکتر پزشکیان در تبیین نگاه ایران به نقش اروپا در تحولات جاری، با استقبال از اعلام آمادگی فرانسه برای کمک به رفع تحریمها، تصریح کرد: لازمه این روند، اقدام عملی از سوی اروپا در جهت رفع تحریمهای وضعشده علیه ملت ایران است و پس از آن میتوان در مسیر رفع تحریمهای آمریکا نیز گام برداشت.
رئیس جمهور همچنین با اشاره به وجود تناقض میان مواضع اعلامی و اقدامات عملی برخی کشورهای اروپایی، بر ضرورت همسویی گفتار و رفتار در عرصه بینالمللی تأکید کرد.
رئیس جمهور با تأکید بر اصول بنیادین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، خاطرنشان کرد: ایران از هر ابتکاری که به تقویت صلح، امنیت و کاهش تنشها در منطقه منجر شود استقبال میکند و همواره خواهان تعامل با کشورهای مختلف بر اساس حقوق و احترام متقابل بوده است.
دکتر پزشکیان ابراز امیدواری کرد که با اعتمادسازی و پایبندی واقعی طرفها به تعهدات، زمینه بازگشت ثبات، امنیت و آرامش فراهم شود و روند مذاکرات بهگونهای پیش رود که دیگر شاهد تکرار رفتارهایی نظیر تهاجم نظامی همزمان با مذاکرات نباشیم.
امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه نیز در این گفتوگو حمایت پاریس از چارچوب آتشبس و ضرورت بازگشایی تنگه هرمز از طریق راهکارهای دیپلماتیک را مورد تأکید قرار داد و اذعان کرد که اقداماتی نظیر محاصره دریایی آمریکا و حملات رژیم صهیونیستی به لبنان، از مصادیق نقض آتشبس محسوب میشود.
رئیس جمهور فرانسه همچنین از آمادگی کشورش برای کمک به پیشبرد مذاکرات، مشارکت در روند رفع تحریمها و ادامه تلاشهای دیپلماتیک، از جمله در موضوعات مرتبط با پرونده هستهای ایران، تأکید و ضرورت ارائه تضمینهای چندجانبه از سوی کشورهای مختلف برای تحقق صلح پایدار در منطقه را مورد تأکید قرار داد.