اولین قسمت از برنامه میدان پاستور خبرگزاری فارس، میزبان سید مهدی طباطبایی معاون اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور بود.
طباطبایی از فعالین سابق دانشجویی است و فعالیت های رسانهای خود را از همان ایام دانشگاه با نشریات دانشجویی آغاز کرده و پس از آن نیز چندین نشریه دیگر را راه اندازی کرده است.
طباطبایی این روزها در کسوت معاون اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور مشغول به کار است و مسئولیت مهم خبر رسانی رئیس جمهور بر عهده وی می باشد.
با وی به گفتوگو نشستیم و او در رابطه با موضوعات مختلف دولت چهاردهم، از سفر جنجالی خانم وزیر گرفته تا رابطه رئیس جمهور با رهبر انقلاب، مطالبی را برای ما بازگو کرد.
متن کامل این گفتوگو به شرح ذیل است:
فارس: در یک سال گذشته به عنوان معاون اطلاعرسانی نهاد ریاستجمهوری، سختترین تجربه کاری شما چه بوده؟ اگر خاطرهای هم در این زمینه دارید، لطفاً برای ما تعریف کنید.
طباطبایی: بسماللهالرحمنالرحیم. ابتدا از شما تشکر میکنم بابت این فرصت و وقتی که در اختیارم گذاشتید و همچنین توفیق بیشازپیش برای مجموعه خبری فارس مسئلت دارم. لازم میدانم در آغاز این گفتوگو، به مناسبت ایام ارتحال حضرت امام خمینی(ره)، یادی از آن شخصیت بزرگ داشته باشم. نسلی مثل ما که شاید مستقیماً درک نزدیکی از امام نداشته باشد، مدیون آن رادمردی است که بهحق پیامآور عزت مسلمین در جهان بود. عزتی که با انقلاب اسلامی و رهبری امام، در جهان اسلام طنینانداز شد و امروز همچنان ادامه دارد. ما امیدواریم رهروان خوبی در مسیر عزتمندی باشیم که امام خمینی(ره) برای ما گشود.
در پاسخ به سوال شما، باید عرض کنم که اساساً کار در حوزه اطلاعرسانی یک فعالیت شبانهروزی، بیوقفه و بدون فراغت است. همیشه در حال پیگیری، آمادهباش و هماهنگی هستید، و مدیریت این روند طبیعتاً با دشواریهایی همراه است. با این حال، یکی از سختترین و در عین حال پرمفهومترین تجربیات کاری ما مربوط به نخستین سفر خارجی رئیسجمهور به عراق بود؛ سفری که نقطه عطفی هم در نگاه رسانهای و هم در تعاملات منطقهای محسوب میشد.
در آن سفر، ابتکاری کاملاً شخصی از جانب رئیسجمهور صورت گرفت که هیچیک از مشاوران یا همراهان پیشنهادش را نداده بودند، و حتی برخی نسبت به آن ملاحظاتی داشتند؛ و آن، سفر به اقلیم کردستان بود. با وجود برخی سوابق اختلافنظر یا دیدگاههای متفاوت بین ما و مقامات اقلیم، ایشان با اصرار خود، خواستار حضور در آن منطقه شدند.
واکنشها بسیار جالب و معنادار بود. مقامات اقلیم، از جمله رئیس اتحادیه میهنی در سلیمانیه، صراحتاً میگفتند که باور نمیکردند رئیسجمهور یک کشور بزرگ مانند جمهوری اسلامی ایران، اینچنین صمیمی و بدون تشریفات زائد، به گفتوگوی دوستانه با آنها بنشیند. این سطح از ارتباط عاطفی و صمیمانه، نهفقط در صحنه دیپلماسی، بلکه در فضای رسانهای هم بازتابی وسیع پیدا کرد.
فارس: ظاهرا ایده تشکیل اتحادیه کشورهای اسلامی نیز ساخته و پرداخته ذهن خود ایشان بوده است؟ روایتی از این موضوع مد نظر دارید؟
از سوی دیگر، رئیسجمهور در همان سفر، موضوعی راهبردی و مهم را مطرح کردند که باز هم برخاسته از ایده شخصی خودشان بود: «تشکیل اتحادیه کشورهای اسلامی». این پیشنهاد، نه در یادداشتهای رسمی آمده بود و نه در جلسات مشورتی قبلی طرح شده بود. بلکه کاملاً از درون نگاه راهبردی و کلان ایشان به وحدت جهان اسلام نشأت میگرفت و با استقبال برخی از سران منطقهای نیز روبهرو شد. بهجرأت میگویم این طرح میتواند در آینده، به یکی از مهمترین خطوط ارتباطی در منطقه تبدیل شود.
ابر پروژههای دولت چهاردهم
از این جنس خاطره زیاد داریم. اما در همین سفر عراق، ایشان یک موضوع بسیار مهم را مطرح کردند: ایده تشکیل «اتحادیه کشورهای اسلامی». این ایده نهتنها از سوی ایشان بهشکل کاملاً شخصی و ابتکاری طرح شد، بلکه بدون هیچ هماهنگی قبلی بود. هیچکس حتی انتظار نداشت، ولی طرح بسیار جدی بود و همانجا پیگیری هم شد. در سفرهای بعدی، یا در دیدار با سفرای کشورهای اسلامی، این مسئله دنبال شد. به نظرم یکی از کلیدیترین پروژههایی که شخص رئیسجمهور پیگیر آن است، همین بحث است.
فارس: به طور کلی اگر بخواهید کارویژه های اصلی دولت چهاردهم را روایت کنید چه چیزهایی را مد نظر قرار میدهید؟
طباطبایی: ببنید رئیس جمهور پزشکیان 10 ابر پروژه از ابتدای ریاست جمهوری برای خود ترسیم کرده است که یکی از آن ها همین ایده تشکیل اتحادیه های کشورهای اسلامی است.
البته این تنها مورد نیست. تأکید ایشان بر عدالت آموزشی و درمانی هم از مهمترین دغدغههای رئیسجمهور است. اگر اشتباه نکنم، در حدود 10 ماه نخست ریاستجمهوری، بیش از 40 جلسه اختصاصی فقط درباره آموزشوپرورش برگزار کردهاند. این در حالی است که در برخی دولتها، شاید یک یا دو جلسه در کل چهار سال به این موضوع اختصاص مییافت.
رئیسجمهور معتقد است هیچ بیماری نگران هزینه درمانش نباید باشد
در حوزه سلامت، نگاه ایشان این است که هیچ بیماری نباید دغدغه مالی برای درمان داشته باشد. ایشان باور دارند دولت وظیفه دارد هزینههای درمان نیازمندان را تأمین کند. در کنار آن، پروژه تجهیز بیمارستانهای دولتی و تحول در شیوه ارائه خدمات درمانی هم با جدیت دنبال میشود.
در حوزه حملونقل، بحث توسعه خطوط راهآهن و اتصالات شمال-جنوب و شرق-غرب کشور نیز بهشکل کاملاً جدی در دستور کار ایشان است و شخصاً پیگیر پروژهها هستند؛ حتی در مواقعی که پروژهها به مانع یا مشکل میخورد، ایشان خودشان مستقیم تماس میگیرند با وزرا یا مسئولان استانی.
در حوزه سیاست دریا محور ایشان برنامه دقیقی ترسیم کرده اند و به جد پیگیر توسعه طرح های دریا محور هستند که این موضوع به خودی خود تحول عظیمی در تجارت و صادرات ایران میتواند ایجاد کند.
در حوزه های کریدورهای شمال به جنوب، شرق به غرب و توسعه روابط با همسایگان ایشان یک کار ویژه جدایی ترسیم کرده اند و در تمام دیدارهای دوجانبه با مسئولین کشورهای همسایه این موضوع را به جد دنبال می کنند.
انقلاب در ناترازیها
در حوزه سیاست خارجی، علاوه بر مسئله اتحادیه کشورهای اسلامی، ایشان اعتقاد دارند حتی اگر مذاکرات هستهای به نتیجه نرسد، مسیر پیشرفت کشور نباید مسدود بماند. به همین خاطر، عضویت در اتحادیههایی مانند بریکس، شانگهای و همکاریهای منطقهای برای دولت اهمیت راهبردی دارد.
در سیاست داخلی هم نگاه ایشان مبتنی بر مردممحوری است. معتقدند مردم باید در حل مسائل کشور مشارکت داشته باشند. مثلاً در پروژههای نوسازی مدارس، ایشان بارها تأکید کردهاند که بهجای اینکه یک خیر صد مدرسه بسازد، بهتر است صد شهروند هرکدام در ساخت یک مدرسه سهم داشته باشند. این نگاه مردمی، ریشهدار و برگرفته از سنت توفیقات نظام جمهوری اسلامی در همه بحرانهاست که مردم پای کار بودهاند.
ایشان در بحث ناترازی ها برنامه ویژه ای را پیگیری میکنند و ما انشاءالله شاهد یک انقلاب در حوزه انرژی خواهیم بود و به لطف این مشکل ناترازی انرژی به زودی در کشور پایان خواهد یافت.
همه اینها، همراه با تواضع، سادگی و صداقت در رفتار رئیسجمهور، کار را برای ما در حوزه اطلاعرسانی هم الهامبخش کرده، هم مسئولیتزا. وقتی فرد اول اجرایی کشور خودش دائم پیگیر مسائل میشود، دیگر جایی برای سستی باقی نمیماند.
فارس: برخی معتقدند دولت در اطلاعرسانی کند عمل میکند. چرا بعضاً اخبار با تأخیر منتشر میشود؟
طباطبایی: در مواردی ممکن است رسانهها از ما انتقاد کنند که چرا کند اطلاعرسانی کردیم، اما واقعیت این است که مهمترین اصل برای ما، انتشار اخبار دقیق و درست است، حتی اگر به قیمت عقبماندن از رقابت رسانهای تمام شود. ما بهشدت مراقب هستیم که خبر نارس منتشر نکنیم، یعنی اتفاقی که هنوز قطعی نشده، اگر احتمال آن بالا باشد—تا زمانی که نهایی نشده باشد، ما آن را رسانهای نمیکنیم. چون معتقدیم اگر خبری را منتشر کنیم که بعداً تکذیب شود، مرجعیت خبریمان زیر سوال میرود.
فارس: گاهی برداشتهایی از وجود اختلاف در اطلاعرسانی یا تعلل در صدور احکام رسمی مطرح میشود. آیا این موضوعات ناشی از اختلافات داخلی است؟
طباطبایی: خیر، اختلافی وجود ندارد. مسئله این است که برخی انتصابات یا تصمیمات اداری در چند مرحله باید طی شوند. ممکن است پس از دو یا سه مرحله، رسانهای شود و خبر دستاول تلقی گردد، در حالی که هنوز مراحل نهایی نشده است. ممکن است فرایند در مرحله چهارم متوقف شود و اصلاً نهایی نشود. ما نمیخواهیم خبری را فقط بهخاطر عقب نماندن از رقابت منتشر کنیم و بعد مجبور به تکذیب آن شویم.
فارس: درباره حواشی اخیر در وزارت راه و شهرسازی، بهویژه سفر پرهزینه منتسب به یکی از معاونان وزیر، چه توضیحی دارید؟
طباطبایی: آنچه درباره سفر خانم صادق در رسانهها منتشر شد، با واقعیت فاصله دارد. تصویر ترسیمشده از این سفر، نادرست و بزرگنماییشده است. خود خانم وزیر فقط یک روز در آن سفر حضور داشتهاند و اعدادی که در گزارشها آمده، واقعی نیست. هزینهای از سوی دولت پرداخت نشده است. البته خود ایشان و مجموعه اطلاعرسانی وزارتخانه موظفاند شفافسازی و اطلاعرسانی دقیقتری انجام دهند. در عین حال، باید بپذیریم که حتی اگر هزینهای هم صرف شده باشد، در این شرایط اقتصادی جامعه، رفتارهای مسئولان باید سنجیدهتر باشد. اما این موضوع بههیچوجه به سطحی نرسیده که باعث کنارهگیری یا تصمیم دولت برای تغییر وزیر شود. رئیسجمهور نیز تصمیمی برای تغییر ایشان ندارد.
(گفتنی است این موضوع مربوط به زمانی میشود که امیرحسین ثابتی نماینده مردم تهران چندی پیش در کانال تلگرامی خود با انتشار نامهای در فضای مجازی مدعی می شود که خانم وزیر، همسر و فرزندش، خواهر و دو خواهرزادهاش به کیش سفر کردهاند و هزینههای این سفر میلیاردی را برای وزارتخانه فاکتور کرده است. طبق اسناد منتشرشده؛ سازمان هواپیمایی براساس فاکتور بیش از 950 میلیونی هزینه هتل میزبان خانم وزیر و اعضای خانوادهاش را پرداخت کرده است.)
فارس: درباره وضعیت وزارت اقتصاد و گزینههای پیشنهادی، چه فرایندی طی شد و چرا نهایتاً به آقای دکتر مدنیزاده رسید؟
طباطبایی: بعد از خروج آقای دکتر همتی از وزارت اقتصاد، گزینههای مختلفی مطرح شدند. ابتدا آقای دکتر زاده مورد توجه قرار گرفتند و سپس در جریان بررسیها، آقای دکتر مدنیزاده مورد توجه بیشتر رئیسجمهور قرار گرفتند. شناخت پیشینی رئیسجمهور از ایشان وجود نداشت، اما در چند جلسه گفتوگو، شخصیت، دانش، روحیات و برنامهای که ایشان ارائه دادند، مورد تأیید رئیسجمهور قرار گرفت. حالا باید دید رأی اعتماد مجلس به ایشان چگونه خواهد بود، ولی از ناحیه دولت، حمایت و اعتماد کامل نسبت به ایشان وجود دارد.
آقای مدنیزاده از چهرههای علمی و دارای برنامه اقتصادی دقیق هستند. شناخت قبلی شخص رئیسجمهور از ایشان وجود نداشت، اما در فرایند بررسیها و جلساتی که برگزار شد، برنامههای ایشان مورد توجه آقای دکتر پزشکیان قرار گرفت. اگرچه رسانهها گمانهزنیهایی داشتند، اما انتخاب ایشان در مسیر بررسیهای دقیق دولت انجام شد و آمادگی برای ارائه ایشان به مجلس از مدتها پیش وجود داشت.
فارس: مفهوم «وفاق» از نظر دکتر پزشکیان چیست؟
طباطبایی: وفاق از نظر دکتر پزشکیان به معنای عبور از نزاعهای سطحی سیاسی و حرکت بهسمت یک دیدگاه کلنگر است. او باور دارد وقتی از سطح اختلافات حزبی و جناحی فاصله بگیریم، مسائل اصلی کشور برجسته میشوند. در اولین سفر خارجی ایشان به عراق، تأکید داشتند اولین گفتوگوی رسانهای رئیسجمهور با یک شبکه اسلامی انجام شود. نوع نگاه دکتر پزشکیان کلاننگر است؛ او میگوید زمین در برابر عظمت کیهان، یک ذره ناچیز است؛ بنابراین نباید درگیر اختلافات جزئی باشیم، بلکه باید از فراز بنگریم و برای آینده کشور تلاش کنیم.
قطعاً. رئیسجمهور بارها تأکید کردهاند که گرایش حزبی و سلیقه سیاسی نباید ملاک انتخاب افراد در دولت باشد. ایشان خود را اصلاحطلب اصولگرا میدانند، چرا که دغدغهشان رفع فقر، فساد و تبعیض است؛ همان مفهومی که رهبر معظم انقلاب در دهه 70 به عنوان معنای واقعی اصلاحات مطرح کردند.
فارس: نمونهای عینی از عدالتمحوری رئیسجمهور در مدیریت شخصی دارید؟
طباطبایی: بله، بهطور مثال دکتر پزشکیان شخصاً کمپین صرفهجویی انرژی را از دفتر خود آغاز کردهاند. در تابستان جاری، در دفتر رئیسجمهور تا ساعت 6 عصر چراغ روشن نمیشود، حتی در جلسات با نور طبیعی کار میشود. میگویند اگر من از مردم میخواهم صرفهجویی کنند، خودم باید بیشتر رعایت کنم. این نگاه نه شعاری بلکه کاملاً عملی است.
ما همیشه تاکید داریم که نگاه وفاق سیاسی که دکتر پزشکیان مطرح میکنند، ریشه در فرمایشات مقام معظم رهبری دارد که در اوایل دهه 80 فرمودند «اصلاحطلب اصولگرا» یا «اصولگرای اصلاحطلب» نباید به عنوان تضاد دیده شود، بلکه باید در جهت حل مسائل کلان کشور به کار گرفته شود. دکتر پزشکیان خود را هم اصلاحطلب اصولگرا و هم اصولگرای اصلاحطلب میداند. ایشان معتقدند جمهوری اسلامی به عنوان الگوی درست و منطبق با باورهای مردم، کلید پیشرفت و حل مشکلات کشور است و وفاق سیاسی زمینهساز رسیدن به این هدف است.
تغییری در وزرای کابینه نخواهیم داشت
فارس: در خصوص عملکرد دولت و وزرا نیز دکتر پزشکیان همیشه گفتهاند که با هیچ مدیری تعارف ندارند و عملکرد آنها را به دقت بررسی میکنند در این باره نظرتان چیست، آیا تغیر و تحولی در دولت خواهیم داشت؟
طباطبایی: اولویت ایشان با ماندن مدیرانی است که کاری را به نتیجه میرساندند و تا زمانی که تغییر یک مدیر مشکل را حل نکند، درصدد تغییر نیستند. این نگاه باعث شده تا تاکید ایشان صرفاً بر پیشرفت کار باشد و نه تغییرهای صرف و بیمورد در کابینه.
فارس: درباره حوزه سلامت، انرژی و سیاست خارجی، دکتر پزشکیان اخیراً خبرهای خوشی دادهاند، اگر توضیحی در این باره می دانید بفرمایید؟
طباطبایی: در زمینه انرژی، اصلاح الگوی مصرف و توجه به انرژیهای تجدیدپذیر به طور جدی در دستور کار است. در سیاست خارجی نیز افقهای جدیدی باز شده و بنبستهای قبلی در حال رفع شدن هستند. در حوزه سلامت نیز اقدامات عملیاتی در حال انجام است که انتظار میرود در کوتاهمدت و میانمدت تاثیرات مثبت آن نمایان شود. مردم نیز با توجه به این اقدامات، رضایت و استقبال خود را نشان دادهاند.
فارس: درباره تمدید دوره طرح کالابرگ که با استقبال خوبی از سوی مردم مواجه شد نظر دکتر پزشکیان چیست؟
طباطبایی: ایشان با جدیت در حال پیگیری تمدید دوره هستند، اگرچه بخشی از مشکل مربوط به کسری منابع است که در حال رفع آن هستند و امیدوارند به زودی خبرهای خوبی در این زمینه منتشر شود و طرح کالابرگ برای 7 دهک مردم منابعش صورت گیرد و خدمت مردم داده شود.
در پایان درباره تعاملات و خاطرات ایشان با مقام معظم رهبری، اگر خاطره ای دارید بفرمایید؟
خاطره ای که می خواهم بگویم مربوط به 26 سال پیش و در زمان ریاست دانشگاه پزشکی تبریز است که آقای پزشکیان ریاست دانشگاه علوم پزشکی تبریز را بر عهده داشتند. این خاطره از اینجا شروع میشود که پس از اتفاقات تیر سال 78 و وقایعی که در تهران صورت گرفت که به سبب آن در تبریز برخی دانشگاههای تبریز نیز وقایعی صورت گرفت.
خاطره 26 سال پیش پزشکیان با رهبر انقلاب
آقای پزشکیان در آن زمان ریاست دانشگاه علوم پزشکی تبریز را بر عهده داشتند، تقریباً یک ماه پس از آن حوادث جمعی از دانشگاههای تبریز خدمت رهبر معظم انقلاب رسیدیم.
که در این دیدار که هم رئیس دانشگاه تبریز و هم رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز که دکتر پزشکیان بودند حضور داشتند.
ما در آن زمان دانشجوی 21 سالهای بودیم که در دانشگاه علوم پزشکی درس میخواندیم، خوب آقای پزشکیان در آن زمان رئیس دانشگاه بودند و حمایت خوبی از دانشگاه کردند.
زمانی که ما خدمت رهبر انقلاب رسیدیم دانشجویان با شور و هیجان خاصی در آن زمان مطالبات و نکات خودشان را مطرح میکردند و رئیس دانشگاه تبریز هم نکاتی را مطرح کرد و بعضاً تند و تیز صحبتهایی صورت گرفت، البته شان و شئونات رهبر انقلاب هم حفظ شد.
اما آقای پزشکیان در این دیدار با اینکه در اتفاقات خیلی از دانشجویان حمایت میکرد اما در دیدار با رهبر انقلاب خیلی تانی داشت و با حرمت ویژهای محضر رهبر انقلاب بود و ما به ایشان گفتیم، چرا نکتهای پیش رهبر انقلاب نگفتید، ایشان گفتند که رهبر انقلاب همه مسائل را میدانند و از همه چیز آگاه هستند و نیاز به گفتن بنده و شماها نیست.
واقعا آقای دکتر پزشکیان نسبت به رهبر انقلاب ارادتش و علاقهاش نسبت به الان نیست و مربوط به بیش از سه دهه قبل است، و یک باور قلبی به ولایت فقیه و رهبری حضرت آقا دارد و در ذات آقای پزشکیان ارزنی نقش بازی کردن و فیلم بازی کردن نیست، و همه رفتارهایی که امروز از آقای پزشکیان میبینیم منبعث از علاقه ایشان به رهبر انقلاب است.
فارس: خیلی ممنون که فرصتی به ما دادید و در خبرگزاری فارس حضور پیدا کردید.
طباطبایی: بنده هم از شما و دوستانتان ممنونم، موفق و پیروز باشید.