دکتر محمد نوری دستیار رئیس جمهور در پیگیری طرحهای خاص، در نشست دبیران ستاد جوانی جمعیت استانداریها و دستگاههای اجرایی که عصر امروز سهشنبه برگزار شد، اظهار داشت: الگوهای جمعیتی در دنیا به این فکر میکنند که سیاستمداران بر اساس الگوهای جمعیتی سیاستهای کشورها را طراحی کنند. ما در دورههایی رشد جمعیتی را شاهد بودهایم از جمله در دهه 60 و چند سال گذشته به ویژه در دهه 90 و امروز در یک مرحله کیفی جمعیتی مناسب قرار داریم و 75 درصد جمعیت ما در گروه فعالان اجتماعی بین 15 تا 65 سال هستند. این یک فرصت است تا برای رشد اجتماعی و اقتصادی از آن بهرهمند شویم.
دستیار رئیس جمهور در پیگیری طرحهای خاص با اشاره به آغاز دوران کهنسالی در ایران، گفت: ما در 10 سال آینده در 1420 وارد دوره کهنسالی میشویم و سیاستمداران باید از این فرصت به نحو احسن استفاده کنند. جوانی جمعیت باعث پیشرفت و رشد کشور خواهد بود. امروز مشکلات ناباروی نه تنها در ایران وجود دارد، بلکه دنیا نیز با آن دست و پنجه نرم میکند چرا که نرخ باروری کاهش یافته و عوامل تاثیرگذار بر باروری نیز با رشد همراه بوده است. امروز ناباروری اولیه در ایران به 15 درصد رسیده، اما میزان ناباروری ثانویه کم است و امروز این رقم به 20 درصد رسیده است. به طور کلی در مجموع 35 درصد از جمعیت ما نابارورهستند و این تنها در ایران نیست و در دنیا هم آمارهای شان مثل ایران است.
دکتر نوری به برخی از مولفههای تاثیرگذار در ایجاد ناباروری اشاره کرد و گفت: عواملی همچون آلودگی هوا، آلودگی صوتی، مواد غذایی، شیمیایی و شغلی و اختلالات و استرس های متعدد، استرسهای فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی همه در ناباروری تاثیر گذار هستند. فاکتور عمده روانی و استرسهای روحی و روانی و آلودگی هوا و مواد غذایی بیشترین تاثیر را در ناباروری دارد.
دستیار رئیس جمهور در پیگیری طرحهای خاص به برخی آمارهای ناباروری در استانهای کشور اشاره و عنوان کرد: در ناباروری چند مشکل اساسی داریم؛ اولا هنوز تعریف کاملی از مراکز درمانی نداریم و سیستم پزشک و نظام ارجاع باید صورت بگیرد. بیمهها خیلی در موضوع ناباوری ورود جدی نداشتهاند و افزایش قیمت تجهیزات مصرفی سرسامآور است، مانند کاتتر انتقال جنین و محیطهای کشت و فاکتورهای دیگر رشد هزینهای بسیاری داشته و بیمهها پوشش نمیدهند و از جیب خانوادهها باید پرداخت شود.
وی عنوان کرد: در منطقه در درمان ناباروری دارای رتبه بالایی هستیم و البته در این حوزه نیازمند ارتباطات بینالمللی هستیم.
در این نشست همچنین دکتر شکیبا محبیتبار دبیر ستاد ملی جمعیت گفت: استانداریها در تماس با مردم هستند و آشنایی کامل با نیازها و درخواستها و نکات زندگی مردم دارند و مسئولیت اجرای سیاستهای ملی جمعیت را نیز عهدهدار هستند. بر اساس قانون، استانداران موظف هستند از طریق شورای تأمین مسائل جمعیتی را پیگیری کنند و بر اساس بند 10 سیاستهای کلی نظام، حفظ و جذب جمعیت روستاها و مناطق مرزی و کم تراکم و ایجاد مراکز جدید جمعیتی به ویژه در دریای عمان و خلیج فارس با استانداران است.
دبیر ستاد ملی جمعیت ادامه داد: در سفر اخیر رئیس جمهور به سیستان و بلوجستان بند 10 سیاستهای ملی جمعیت پیگیری شد و میتوانیم بگوییم اهداف این سفر منطبق بر بند 10 سیاستهای کلی نظام بود که جزایر خلیج فارس و دریای عمان را نیز بررسی کردیم. اهتمام به پیگیری مباحث جمعیتی در استانهای ساحلی را در اولویت قرار دادهایم.
دکتر انسیه کتابچی معاون پایش و نظارت ستاد ملی جمعیت نیز در این نشست گفت: تکالیف استانداران مشخص است و گزارشهای استانی به دست ما رسیده و لازم است برنامههای متناسب با آن استان تدوین و تصویب و اجرا شود. از برخی از استانها گزارشهای خوبی را دریافت کردهایم و افزایش نرخ باروری را در ابتدای سال 1403 داشتهایم که مربوط به سال گذشته بود. باید در هر جای برنامه روح حاکم بر برنامهها به سمتی برود که زودبازدهتر و اثربخشتر باشند.
وی افزود: از بین مشوقهای جمعیتی تنها مشوق زمین و مسکن میتواند باعث ترغیب به فرزندآوری کند. حتی این میتواند تمایل جدید هم ایجاد کند. اجرای ماده 4 قانون جوانی جمعیت و ایجاد خوابگاههای متاهلی تاثیر خوبی روی نرخ ازدواج داشته است. براساس آخرین مطالعات مرکز تحقیقات سلامت دانشگاه تهران 3.5 میلیون زوج نابارور در کشور داریم که 12 درصد ناباوری اولیه و 16 درصد ثانویه هستند. در ناباروی اولیه این افراد به دنبال فرزند هستند اما نمیتوانند فرزنددار شوند که باید در اولویت ما قرار بگیرند.
دکتر کتابچی اظهار داشت: در ناباوری چند مسئله مانند نابسامانی میدان عمل وجود داشت و زوجها نمیدانستند از کجا باید شروع کنند و کجا بروند که قانون اجرای نظام ارجاع را پیگیری کردیم و مشکلات حل شد. تا پیش از اجرای نظام ارجاع 35 درصد زوجین ما مستقیما به مراکز فوق تخصصی ناباروری میرفتند این در حالی است که این نرخ در دنیا 15 درصد است. عملا 25 درصد امکان موفقیت در مراکز ناباوری وجود دارد و بسیاری از افراد میتوانند با اصلاح سبک زندگی، جراحیهای سرپایی و دارو درمانی مشکلاتشان را حل کنند.
وی تاکید کرد: در ماده 41 قانون هم آمده است که به صورت نامحسوس نوجوانان و جوانان پیش از ازدواج در معرض اولیه ازمایشات ناباوری قرار بگیرند تا معطل مشکلات ناباوری در آینده نشوند. امروز تقریبا 30 درصد از زوجین در سن باروری، یک فرزند دارند. جمعیت اینها به 4میلیون نفر میرسد و اگر اینها را تشویق کنیم در دوسال میتوان مشکلات نرخ باوری ما را حل کند و علاوه بر این میتواند مشکلات تک فرزندیها را نیز حل کند.
معاون پایش و نظارت ستاد ملی جمعیت تاکید کرد: تکریم و تشویق و خدمات دهندگان سلامت در شبکه بهداشت بسیار مهم است، اینها مانع جلوگیری از بارداریها شدند و در حدود 40 درصد از جامعه کل کشور خدمات سلامت را از شبکه بهداشت دریافت میکنند و به ارائه دهندگان خدمات اطمینان دارند، اینها آموزش دیدهاند که زوجها را از سقط منصرف کنند و آنها را برای فرزندآوری ترغیب کنند.