متن کامل مصاحبه با شبکه یک سیما

گزارشگر:
بسم الله الرّحمن الرّحیم
سلام بر بینندگان ارجمند. خوشحالیم که باز هم در خدمتتان هستیم، اما این بار با یک برنامة بسیار ویژه. روز 24 خرداد ماه امسال، مردم شریف کشورمان یک حماسة سیاسی بزرگ آفریدند که نقطة عطفی در تاریخ معاصر ایران به حساب می‌آید. سه هفته است که دولت جدید تشکیل شده و امشب خوشحالیم که رئیس جمهور کشورمان با شما مردم عزیز صحبت خواهد کرد و ما سعی خواهیم کرد سؤالاتی که از طرف شما در اختیارمان هست با ایشان در میان بگذاریم.
جناب آقای دکتر روحانی سلام عرض می‌کنم و خیلی خوشحالم که در این برنامه در خدمتتان هستم. چون اولین مصاحبة شما در چنین برنامه‌ای بعد از آغاز ریاست جمهوریتان است، جا دارد از طرف همة مردم و به خصوص رسانة ملی خدمتتان تبریک گفته و برایتان آرزوی موفقیت کنم.
سه هفته است که دولت را تحویل گرفته‌اید و الآن زمان طرح اولین سؤالات مردم و پاسخ‌گویی شماست، بفرمایید.
رئیس‌جمهور:
بسم الله الرّحمن الرّحیم
الحمدلله رب العالمین و صل علی سیدنا محمد و آله اجمعین و صَحبه المنتجبین
قبل از هر چیز به ملت بزرگ ایران از زن و مرد، پیر و جوان، اقوام، اقلیت‌ها، روستاییان و شهری‌ها و همة آنهایی که الآن برنامه را مشاهده می‌کنند سلام عرض می‌کنم و هفتة کرامت، میلاد کریمه اهل بیت و امام هشتم را تبریک عرض کرده و به خانواده جانباختگان حادثة تأسف برانگیز دیشب تسلیت می‌گویم وبرای همة جراحت دیدگان آرزوی سلامت و بهبود می‌کنم.
دولت در این زمینه به وظیفة خود عمل کرد و به وزارت کشور و وزارت راه و ترابری و مسکن وشهرسازی دستور اکید داد که حادثه را بررسی کنند تا دیگر شاهد چنین حوادثی در آینده نباشیم. همچنین به وزیر بهداشت و درمان هم دستور داده شد که اقدامات لازم را در مورد مجروحین حادثه انجام دهد.
همان‌طور که اشاره کردید،دولت هفته‌های اول فعالیت خودش را می‌گذراند و در این مدت تلاش کرده تا به وظایف خود عمل نماید. وزرا به مجلس شورای اسلامی معرفی شده، رأی اعتماد گرفتند و دولت تشکیل شد و بحمدالله سه هفته از کار این دولت گذشته و خوشحالم که امشب به یکی از وعده‌های داده شده عمل می‌کنم و آن گزارش دهی به مردم عزیز و بزرگوار کشورمان است.
این دولت دولت پاسخگو خواهد بود و گزارش آن بر مبنای واقعیت‌ها است نه تبلیغات. هدف از ارائه گزارش به مردم این است که کشور مال مردم است و دولت خادم مردم است و خادم باید در برابر اربابان خودش که صاحب کشور نیز هستند، در هر قسمتی گزارش دهد. البته گزارش دهی ما در بخش‌های مختلف خواهد بود. برخی از مطالب از طریق سخنگوی دولت برای مردم بیان خواهد شد، بخشی توسط وزارتخانه‌ها، دستگاه‌ها و مسئولین مربوطه و برخی توسط رئیس جمهور.
ما معتقدیم آنچه می‌گذرد و آنچه ما به آن عمل می‌کنیم را مردم باید بدانند و بعد هم انتظار ما این است که مردم اظهار نظر کنند، ما را نقد و نصیحت کنند. این دولت خدمتگذار از آن آنهاست و از صاحبان اصلی کشور یعنی ملت بزرگ ایران توقع دارد تا ضمن حمایت از دولت آن را در مسیری که خواستة آنهاست هدایت هم بکنند.
بنابراین مشخص می‌شود که آیا عملکرد مفصل دولت در سه هفتة گذشته راضی کننده بوده است یا نه؟ قضاوت این موضوع با مردم عزیز ماست و تلاش ما بر این است که همة توان خود را برای خدمت به کار بگیریم. امیدواریم این خدمت مقبول خداوند و مردم باشد و بنده و همکاران بتوانیم در شرایط بسیار سخت کنونی که کشور با آن مواجه است، رضایت مردم را جلب کنیم.
گزارشگر:
آن مقدار که شما در اعلام اسامی اعضای کابینه و برخی اقدامات دیگر سرعت به خرج دادید، آیا به همان اندازه و با همان دقت دستور بررسی اوضاع کنونی کشور را داده‌اید و آیا شما و همکارانتان الآن تصویر روشنی از وضعیت کشور دارید؟
رئیس‌جمهور:
در واقع باید بگویم،این مطالعات در سه بخش انجام شده است: یک بخش گروه کاری در همان دوران رقابت انتخاباتی بود که برنامه‌ریزی می‌کردند و وضع کشور را ارزیابی می‌کردند و محصول کار آنها برنامة دولت تدبیر و امید بود که به مردم ارائه شد.
گزارشگر:
و وعده‌هایی که در آن زمان داده شد احتمالاً بر اساس همان ارزیابی‌ها بود؟
رئیس‌جمهور:
وعده‌ها هم بر مبنای ارزیابی‌ها بود و هم بر مبنای مطالبات، خواست و نظر مردم. بخش دوم پس از اعلام نتیجة آرا بود که رئیس جمهور منتخب لازم می‌دید گروه‌های کاری جدیدی تشکیل شود. بر این اساس، پنج گروه کاری در بخش‌های مختلف از جمله سیاست خارجی، سیاست داخلی، اوضاع اقتصادی، مسائل فرهنگی، مسائل داخلی و امنیتی و همة بخش‌ها تشکیل و کار خیلی وسیعی را آغاز کردند و مجموعة بسیار ارزشمندی توسط این عزیزان تهیه شد.
بخش سوم بعد از تشکیل دولت و آغاز به کار وزرا می‌باشد. یکی از وعده‌های من به مردم این بوده که ما در صد روز اول به طور دقیق کشور را آن‌گونه که تحویل گرفته‌ایم به مردم اعلام کنیم.
گزارشگر:
یعنی الآن زمان مناسبی نیست که شما بتوانید مشکلات و مسائل کشور را به مردم اعلام کنید؟
رئیس‌جمهور:
چرا، در همة ارزیابی‌ها ما مشکلات اساسی را عمدتاً در دو بخش اقتصادی و روابط خارجی می‌بینیم. در بخش اقتصاد کشور در شرایط رکود تورمی است و دلیل آن هم این است که بانک مرکزی و مرکز آمار اعلام می‌کنند که رشد اقتصادی سال گذشته (1391) منفی بوده.
گزارشگر:
چقدر بوده، رقمی که مورد تأیید شما باشد چیست؟
رئیس‌جمهور:
البته بانک مرکزی رقمی را اعلام و مرکز آمار رقم دیگری را اعلام کرده، اما هر دو رقم منفی هستند. آنچه مرکز آمار اعلام کرده رقم منفی 4/5 است و بانک مرکزی که شش ماهة اول را بدون احتساب نفت گزارش داده، آن را منفی 2/2 اعلام کرده که این رقم با احتساب نفت مقداری افزایش می‌یابد و ما فکر می‌کنیم که رقم بانک مرکزی به رقم مرکز آمار خیلی نزدیک باشد.
گزارشگر:
ارقام تورم را همین طور بفرمایید بد نیست.
رئیس‌جمهور:
ارقام تورم، نقطه به نقطه حدود 44 درصد است و تورم سالانة ما در پایان مرداده ماه 39درصد است و این رقم نشان می‌دهد کشور از لحاظ تورم و رکود در شرایط ویژه‌ای قرار دارد.
وقتی کشور در شرایط رکود تورمی است کار بسیار سخت می‌شود، چون اگر تنها رکود باشد با سیاست انبساطی می‌توانیم به جنگ آن برویم و وقتی مشکل فقط تورم باشد با سیاست انقباضی می‌توانیم آن را مهار کنیم، اما در شرایطی که هر دو وجود دارد کار بسیار سخت می‌شود.
البته این به معنای امیدوار نبودن دولت به آینده و نداشتن راه حل نیست. دولت در سرفصل‌های مختلف که مشکلات را بررسی می‌کند به دنبال راه حل‌های بلند مدت و کوتاه مدت است.
دولت در زمینة بودجه و یارانه اقداماتی را انجام داده و دارد انجام می‌دهد. برای اقدامات فوری خودش برنامه‌ریزی کرده و به نتایجی رسیده که بخشی از آن را امشب برای مردم توضیح خواهم داد.
گزارشگر:
قبل از اینکه به راهکارها و راه‌حل‌هایی که اشاره فرمودید برسیم، بد نیست راجع به بودجه هم صحبت شود. از قول شما در رسانه‌ها شنیدیم که سازمان برنامه‌ریزی راهبردی ریاست جمهوری هم مأمور شده بود طرحی برای بررسی سریع بودجه تهیه بکند. وضعیت بودجه چگونه است آقای دکتر؟
رئیس‌جمهور:
می‌دانید که بودجه در ده سال گذشته از 25 هزار میلیارد تومان به 210 هزار میلیارد تومان رسید، یعنی 8 برابر؛ در حالی که قیمت اجناس در این مدت پنج برابر شده است و این یعنی پیشی گرفتن هزینة دولت از قیمت اجناس و کالاها. این بدین معناست که دولت در زمینة انبساط بودجه قدم‌هایی را برداشته که خودبه‌خود با مشکلاتی مواجه خواهد شد.
در گذشته با این رقم هشت برابر نمی‌شد از مردم مالیات اخذ شود، بنابراین تکیه اصلی بر درآمد نفت بود. بعد از اینکه به دلیل تحریم، منبع نفتی دچار مشکل شده، یا باید مالیات‌ها را بالا ببریم، که در شرایطی که درآمد نفتی به اندازة کافی نیست و رکود هست، افزایش مالیات کار سختی است. یا باید خدمات را تغییر بدهیم، یعنی در زمینة بهداشت، آموزش، مسائل اجتماعی، امنیت و دفاع و این هم شدنی نیست.
به همین دلیل اولین بررسی دولت این بود که آیا بودجة 210 هزار میلیارد تومانی در شرایط فعلی کشور، عملی هست؟ سؤال ما ابتدا از دولت قبلی بوده، همان معاونتی که اسمش معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی است. گزارشی که در دولت قبل به خود بنده دادند، گفتند این بودجة 210 هزار میلیاردی در خوشبینانه‌ترین شرایط 130 هزار میلیارد تومان آن محقق خواهد شد، یعنی 80 هزار میلیارد آن محقق نخواهد شد. در شروع کار دولت، معاونت برنامه ریزی مجدداً که مسائل را بررسی کرد به این نتیجه رسید که آنچه امکان تحقق دارد همین حدود 130 هزار میلیارد تومان است.
برای اینکه ما بتوانیم با رکود مبارزه کنیم و در زمینة برنامه‌های عمرانی نیز راه حلی داشته باشیم، منابع جدیدی پیش‌بینی شده است. بر همین اساس، در لایحه‌ای که تقدیم مجلس شده، ما یک رقم 150 هزار میلیارد تومانی را به عنوان اصلاحیة بودجه به مجلس ارائه دادیم. اگر این رقم تصویب شود معنایش این است که باز هم 60 هزار میلیارد تومان کمتر از آنچه قبلاً اعلام شده است، خواهد بود.
بنابراین بودجه باید حتماً اصلاح شود تا ما بتواینم رقم واقعی را به مردم اعلام کنیم. این اولین قدم شفاف‌سازی است که دولت به مردم قول داده بود. این دولت، دولت راستگویان است و همة واقعیت‌ها را به مردم توضیح خواهد داد؛ چه واقعیت‌هایی که خوشحال کننده باشد، چه خدای ناکرده واقعیت‌هایی که خیلی مردم را خوشحال نکند.
گزارشگر:
با این وضعیت بودجة جدید احتمالاً در بخش‌هایی مانند اشتغال، پرداخت دستمزدها، سرمایه‌گذاری‌ها ممکن است شاهد تأثیراتی باشیم. اینها را احتمالاً در طرح جدید مورد بررسی قرار می‌دهید و اصلاح می‌کنید، یا اینکه این تأثیرات اجتناب ناپذیر است؟
رئیس‌جمهور:
در شرایط رکود تورمی راه حل‌های اساسی، راه حل‌های میان مدت و بلند مدت خواهد بود. تقریباً برنامة اصلی‌مان باید در بودجه سال 1393 شروع بشود. از هم اکنون به وزارت اقتصاد و به ستاد اقتصادی دولت اساساً اعلام شده که ظرف شش ماه، برنامه‌های میان مدت و بلند مدت را برای مبارزه با رکود و تورم تهیه و به دولت ارائه بکنند.
اما در عین حال ما اقدامات کوتاه مدتی داریم و از همین هفته آغاز می‌کنیم. البته همه جا به حمایت، حضور و مشارکت مردم نیاز داریم. بدون حضور مردم و بدون تلاش مردم، مشکلات قابل حل نخواهد بود. اما با حضور و تلاش مردم و نیز با اتکاء به خداوند همة مشکلات به اعتقاد من دیر یا زود قابل حل خواهد بود، و مسلماً ما مشکلات را باید حل و فصل کنیم.
گزارشگر:
حدود 17 روز پیش وقتی حضرت‌عالی با وزرا به زیارت مرقد مطهر حضرت امام (ره) رفته بودید، اعلام کردید که ظرف دو هفته راهکارهای حل مشکلات مختلف، از جمله اقتصادی، را ارائه خواهید کرد. آیا خطوط کلی این راهکارها تهیه شده است؟
رئیس‌جمهور:
من در هفتة دولت به مردم اعلام کردم که در اولین جلسه دولت از ستاد اقتصادی دولت خواهم خواست که ظرف 15 روز طرحی را به دولت ارائه بکنند که در این طرح موانع اصلی رونق اقتصادی اعلام و راه حل‌های کوتاه مدت نیز در این طرح ارائه بشود. اسم این طرح، طرح رونق اقتصادی برای کوتاه مدت است. برای بلند مدت البته برنامة دیگری داریم.
دقیقاً ظرف 15 روز، خوشبختانه در روز یکشنبه این هفته طرح ستاد اقتصادی دولت که در جلسات متعدد مورد بررسی قرار گرفته بود، در جلسه هیئت وزیران مطرح شد. این طرح در بیست و پنج بند به صورت عمومی، نه بند ویژة بانک مرکزی، و یک بند هم برای پایش است که وزارت اقتصاد و دارایی ماهانه به هیئت وزیران گزارش بدهد.
سخنگوی دولت در فرصت مناسب آنها را توضیح می‌دهد. اما در برنامة امشب من چند مورد را برای مردم توضیح می‌دهم. اساس این کار در واقع روان سازی تولید، اشتغال‌زایی و کاهش تشریفات اداری است. یک اصطلاحی بود که می‌گفتند ما دو تحریم داریم. یک تحریم، تحریم خارجی است و تحریم دیگر، تحریم داخلی است. فعلاً ما می‌خواهیم با تحریم داخلی مبارزه کنیم.
گزارشگر:
منظور شما از تحریم داخلی چیست؟ آیا منظورتان همین دیوان سالاری است یا چیزهای دیگری هم وجود دارد؟
رئیس‌جمهور:
حالا من در این باره توضیح می‌دهم و به برخی از این مصوبات هم اشاره می‌کنم. مثلاً کسی که می‌خواهد برای تولید، مواد اولیه یا ماشین آلات وارد کند. با توجه به اینکه نرخ ارز در سال‌های اخیر سه برابر شده است، اگر تولید کننده‌ای بخواهد مواد اولیه وارد کند باید نقدینگی‌اش سه برابر باشد؛ این یک طرف داستان.
از طرف دیگر، به خاطر معضلاتی که در کشور بود و نبود ثبات اقتصادی و پیش‌بینی آینده، بانک‌ها نگران بودند. قبلاً اگر یک تولید کننده به بانکی مراجعه می‌کرد برای آن که آن اسناد اعتباری (ال سی) را گشایش بکند، ده درصد قیمت آن کالا را به عنوان سپرده در اختیار بانک می‌گذاشت و با اعتباری که در بانک داشت ال سی گشایش پیدا می‌کرد و می‌رفت کالا را می‌آورد و وقتی وارد می‌شد بعد با بانک تسویه حساب می‌کرد.
به خاطر التهابات و مشکلاتی که در داخل از لحاظ اقتصادی به وجود آمد، این رقم ده درصد تا 130 و حتی به گفته رئیس بانک مرکزی در بعضی موارد تا 135 درصد افزایش پیدا کرد و این مانع بزرگی برای تولید شد. برای اینکه کسی نمی‌تواند یک چنین رقمی و چنین نقدینگی‌ای را به عنوان ودیعه بگذارد تا اسناد اعتباری‌اش در بانک گشایش پیدا کند.
یکی از مصوبات روز یکشنبه این بود که بانک‌ها برای گشایش اعتبارات اسنادی حداکثر تا 30 درصد از مشتری‌ها اخذ کنند؛ البته این بستگی دارد به اعتباری که طرف در بانک دارد. ممکن است 15 درصد، 20 درصد، اما حداکثر 30 درصد باشد. من فکر کنم این گشایش بزرگی خواهد بود.
گزارشگر:
آیا نظام بانکی آمادگی اجرای این مصوبه را دارد؟
رئیس‌جمهور:
نظام بانکی آماده است، این دستورالعمل در همین هفته به بانک مرکزی ابلاغ شده است. به بانک‌ها اعلام خواهد شد و می‌دانید که هر مشکلی برای تولید کننده پیش بیاید، هزینة نهایی آن را مصرف کننده می‌پردازد. تولید کننده به هر حال با همان قیمتی که برای کالایش تمام می‌شود، با یک سودی که مورد نظرش است به مصرف کنند می‌دهد. این راه‌حل‌ها در واقع به یک معنا راه حل برای تولید است ولی در نهایت راه حل برای مشکلات مصرف کننده یعنی مردم است.
یا مثلاً مورد دومی را مثال بزنم. طرف آمده جنسی را سفارش داده و همة پولش را هم به بانک پرداخت کرده است، حتی 130 درصد هم داده است. کالا وارد گمرک شده و وارد کننده باید حقوق ورودی را پرداخت کند؛ سود بازرگانی، حق گمرکی و امثال اینها. اگر واردکننده‌ای پول نداشته باشد یک نقدینگی جدید می خواهد. این نقدینگی جدید گاهی یک اعتباری در بانک دارد و می‌تواند با اسناد بانکی آن را حل و فصل بکند، گاهی این امکان وجود نداشت و بنابراین جنس در گمرک باقی می‌ماند. یکی از مصوبات ما این بود که اگر وارد کننده و تولید کننده برای حقوق ورودی کالایش بدهکار به گمرک است، گمرک معادل همان بدهکاری‌اش کالایش را نگه دارد و بقیه را آزاد کند.
گزارشگر:
ممکن است دارو باشد.
رئیس‌جمهور:
نه در دارو که ما تسهیلات بیشتری قائل هستیم. در همة مواردی که تولید کننده، کالایی را وارد کرده است. اگر بدهکار است به اندازة بدهکاری‌اش کالا در گمرک نگهداری بشود و بقیه‌اش ترخیص بشود. در این صورت بسیاری از کالاهایی که الآن در گمرک انباشته شده، آزاد می‌شود، به بازار می‌آید، و رونق در تولید ایجاد می‌شود. یادمان باشد که رونق در تولید یعنی رونق در اشتغال.
حالا موارد دیگری هم وجود دارد که بد نیست من برخی از این موارد را هم برای مردم توضیح بدهم؛ مثلاً گاهی اوقات جنسی وارد شده است که از لحاظ تعداد و قیمت یک مقداری اختلاف با اسناد آن دارد. این اختلاف قبلاً تا 5 درصد قابل چشم پوشی بود، ما این 5 درصد را 10درصد کردیم. یا گاهی اوقات کالایی وارد می‌شد و طرف پول این کالا را هم داده بود، در واقع ما در بعضی از مواقع به گمرک اختیاراتی داده‌ایم تا این مشکلات را حل نماید. در یک بند از این مصوبات آورده‌ایم که تشریفات و مراحلی که هم اکنون در گمرک وجود دارد را کاهش دهند و برنامه‌ریزی آن را ظرف مدت کوتاهی ارائه دهند.
یا همان طور که وقتی مسافر می‌آید برای او لاین سبز وجود دارد، برای تولید هم یک خط ارزیابی جدیدی مشخص شود تا بتوانیم تسهیلاتی را برای تولید مشخص کنیم. ما بسیاری از تشریفات گمرکی را که ضروری نبوده کاهش داده‌ایم.
البته در زمینه رونق در این مصوبه اقدامات دیگری نیز انجام گرفته است. مثلاً قانون رونق محیط کسب و کار را که مجلس شورای اسلامی در سال 90 تصویب کرده و از آن سال تاکنون آیین‌نامه‌های اجرایی آن نوشته نشده است. در حالی که همین قانون می‌تواند به شرایط کسب و کار رونق دهد و فضا را مناسب نماید.
دراین مصوبه آمده است که دستگاه‌های مربوطه ظرف مدت دو ماه آئین‌نامه‌ها را تهیه کنند و برای تصویب نهایی ارائه نمایند. این قانون می‌تواند فضا را کاملاً تغییر دهد.
مدتی است جلساتی که قرار بود بین بخش خصوصی، اتاق بازرگانی و مقامات دولتی تشکیل شود، انجام نمی‌شد. امروز برای اولین بار با حضور مسئولین مربوطه تشکیل شد و این کار ادامه پیدا می‌کند.
بنابراین دولت تمام تسهیلات مورد نیاز بخش خصوصی را در اختیار آن قرار خواهد داد. مثلاً یکی از مصوباتی که در همین جلسه دولت تصویب شد، مشکلی است که هم اکنون پیمانکاران دارند. پیمانکاری سدّ و جاده ساخته است و از دولت طلب دارد. وقتی از دولت طلب دارد، بخشی از آن معوق بانکی می‌شود و نمی‌تواند به بانک پرداخت کند، بخش دیگر حقوق کارگر را نمی‌تواند پرداخت کند و این مشکل به مردم منتقل می‌شود.
در این مصوبه آمده است که دولت (معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی و دستگاه‌های مربوطه) تمام بدهی دولت را تقویم کنند. زیرا آمار و ارقام متفاوتی وجود دارد. همه موارد تقویم شود و راه‌های تسویه حساب تعیین و ظرف مدت دو ماه ارائه بشود.
البته راه حل‌های متعددی وجود دارد. اینکه پیمانکار احساس بکند که از دولت طلب دارد و دولت نیز او را رها کرده، و کاری به او ندارد. این مسئله از لحاظ روحی و زندگی آسیب پذیر می‌شود. اساساً چگونه می‌توان با این وضع اشتغال و رونق اقتصادی ایجاد کرد؟ دستورالعلمی در این مصوبه آمده که همه موارد باید هم تقویم شود و هم راه تسویه حسابش مشخص شود. تمام این موارد برای کوتاه‌مدت است.
گزارشگر:
بنابراین مسائلی از قبیل سرمایه‌گذاری، یا افزایش صادرات نفت و از این قبیل مسائل احتمالاً در این طرح بررسی جدی نشده است؟
رئیس‌جمهور:
در زمینة نفت قبلاً دستورالعملی به وزیر ارائه شده است. هم اکنون ما با دو مورد بسیار فوری مواجه هستیم. اولین آن بحث تولید گاز است. تولید گاز به اندازه کافی نیست. بسیاری از نیروگاه‌هایی که باید گاز مصرف بکنند، هم اکنون نفت گاز یا نفت کوره مصرف می‌کنند. در طول امسال نفت گاز و نفت کوره‌ای که مصرف کردند حدود 7 میلیارد دلار بوده است و با محاسبه این وضعیت تا پایان سال به 17 میلیارد دلار خواهد رسید.
اگر ما بتوانیم در زمینه گاز حرکت سریعی انجام بدهیم، این مبلغ که باری بر دوش جامعه است برداشته می‌شود. علاوه بر آن ده میلیارد هم درآمدهای مختلف خواهد داشت، یعنی مجموعاً 27 میلیارد که رقم بسیار بالایی است.
دولت تلاش خواهد کرد تا به خصوص در پارس جنوبی اقدامات سریعی انجام دهد و فازهای 12، 15، 16، 17 و 18 در اولویت است و تلاش می‌شود تا در ماه‌های آینده کمک کنیم که سریعاً به نتیجه برسد.
وزیر نفت قول داده است تا پایان سال بتواند روزانه از پارس جنوبی (عمدتاً و جاهای دیگر) 30 میلیون متر مکعب بر تولید گاز بیفزاید.
تولید و ظرفیت نفت پایین آمده است. تصمیم دولت این است که در کوتاه مدت تلاش نماید این تولید به چهار میلیون شبکه برسد.
گزارشگر:
در زمینه صادرات چه؟
رئیس‌جمهور:
برای آن هم تلاش می‌شود راه‌حل‌هایی پیدا کنیم. قدرت و ظرفیت تولید نفت به لحاظ استراتژیک و جایگاه کشور بسیار مهم است.
اینها از برنامه‌های فوری دولت است. البته برای پالایشگاه‌ها از جمله پالایشگاه خلیج فارس برنامه این است که با توجه به وضع فعلی در خصوص واردات بنزین بتوانیم سریع‌تر این نیاز را مرتفع نماییم.
البته مواردی که اشاره شد، چند مورد از مواردی بود که در جلسه دولت تصویب شد. مثلاً در زمینه کشاورزی در همین هفته شورای اقتصاد تصمیمات مهمی خواهد گرفت. به دلیل اینکه ما در محصولات اساسی کشاورزی مثل گندم، جو، برنج، ذرت و امثال اینها مشکل داریم.
متأسفانه اتکاء ما در امسال به واردات است و 10 میلیون تن گندم باید برای مصرف داخلی وارد کنیم.
در کشاورزی مشکلات متعددی وجود دارد ولی دو مشکل را که بسیار مهم است می‌توانیم به صورت فوری حل نماییم. یکی مسئله کود است که کود داخلی باید به نوعی حل بشود و برای واردات کود خارجی مثل فسفات باید اقدام دیگری انجام بشود. در هر دو زمینه اقدام سریعی انجام گرفته است، چون مسئله کود باید تا پایان شهریور و اوایل مهر ماه اقدام شود.
مسئله دوم قیمت تضمینی محصولات اساسی است. کشاورز باید احساس نماید که به مقداری که تلاش می‌کند و خرج می‌نماید، سود قابل قبول داشته و محصول او خریداری می‌شود.
گزارشگر:
بعضی از کشاورزان می‌گویند قیمت محصولی که شما وارد می‌کنید بیشتر از قیمت محصولاتی است که از آنها خریداری می‌شود.
رئیس‌جمهور:
همان طور که می‌دانید در این اواخر قیمت گندم بالا رفت و به 700 تومان رسید و هنگامی که انتخابات انجام شد، من تأکید کردم که این قیمت بالا برود. دولت قبلی آن را به 800 تومان رساند. اما در عین حال هنوز کم است.
ما باید این قیمت را به نقطه‌ای برسانیم و من امیدوارم تا آخر همین هفته یا اوایل هفته آینده بتوانیم قیمت را به کشاورزان اعلام نماییم و آنان به میدان بیایند؛ خود کشاورزان بسیار علاقه‌مند و مشتاق هستند تا تولیدات کشاورزی را بالا ببرند.
من در مقابل روستاییان عزیزی که در انتخابات رأی بالایی را به بنده دادند و لطف آنها شامل حال من شد، احساس وظیفه خاصی دارم. البته دولت نسبت به اشتغال، معشیت و زندگی همة مردم، از جمله روستاییان و کشاورزان، مکلف است و سنگینی رأی را بر دوش خود احساس می‌کند.
اساساً امنیت غذایی برای ما استراتژیک است؛ یعنی در شرایط تحریمی که قرار داریم، اگر تمام حواس دولت به این باشد که بتواند ارز تهیه کند، سپس با مشکلاتی از کشوری خرید کند و بعد با مشکلاتی توسط کشتی آن را حمل کند و به بندرگاه و سیلوها برساند، خب وقتی کشاورز ما می‌تواند با قیمتی کمتر از قیمتی که دولت برای واردات متحمل می‌شود آن را تهیه نماید، چرا انجام نشود؟
تصمیم دیگری هم گرفته شد که آن هم برای کشاورزی و غیرکشاورزی بسیار مهم است و آن اینکه هم در بخش کشاورزی و هم در بخش‌های دیگر تولید نیاز به ماشین آلات است. پول به اندازة کافی در اختیار تولید کننده نیست. ماشین آلات نو هم دارای قیمت بسیار بالایی است. ولی برای ماشین‌آلات دست دوم با کارکرد یک ساله یا دو ساله و در واقع زیر پنج سال و سالم، واردات آن را تصویب کردیم و این می‌تواند در مسئله رونق بسیار مؤثر باشد.
البته موارد دیگری هم هست و مجموعاً نُه بند آن به بانک مرکزی ابلاغ شده است. 25 بند مربوط به بخش‌های دیگر است و اگر فرصت بود من توضیح می‌دادم. اما شاید مردم ما خسته شوند. ما می‌توانیم کاری کنیم که سخنگوی دولت و بخش‌های مربوطه موارد را به مردم توضیح دهند.
گزارشگر:
مردم مایلند بدانند که یارانه‌ها در دولت شما چگونه اجرا خواهد شد؟
رئیس‌جمهور:
از ابتدا مجلس و دولت مشکل منبع درآمدی آن را احساس کرده بودند، لذا در مجلس تصویب شده بود برای تأمین منابع پرداخت یارانه نقدی، حامل‌های انرژی 38درصد اضافه شود و در این خصوص، دولت قبل باید از اول تیرماه این قانون را اجرا می‌کرد که اجرا نکرد. دولت فعلی هم که اولویت اولش رونق تولید است. البته راه‌هایی هم برای تأمین منابع پرداخت یارانه پیدا کرده‌ایم.
اگر اصلاحیه‌ای که ما به مجلس دادیم به همین صورت تصویب شود و یا نمایندگان مجلس راه‌هایی را پیشنهاد کنند، اجرا خواهیم کرد و تا پایان سال یارانه به همین صورت اجرا خواهد شد.
برای مرحله دوم یارانه‌ها در حال آسیب‌شناسی مرحله اول و تهیه مقدمات برای مرحله دوم هستیم. باید مراحل بعدی پرداخت یارانه شروع شود که در فرصت مناسبت صورت خواهد گرفت و به مردم اطلاع خواهیم داد.
گزارشگر:
جناب‌عالی در آغاز صحبت به دو محور اصلی اشاره کردید: یکی اقتصاد - که رئوس آن صحبت شد – و یکی سیاست خارجی. در سیاست خارجی هم شما بحث اعتدال را مطرح کردید؛ لطفاً بفرمایید از نظر شما اعتدال در سیاست خارجی به چه معناست؟
رئیس‌جمهور:
البته اعتدال را در همة زمینه‌ها اعلام کرده‌ام. در زمینة سیاست خارجی تعامل سازنده را مطرح کردم.
در سیاست خارجی شیوه و منطق ما ممکن است مقداری متفاوت باشد. به تعبیر مقام معظم رهبری که فرمودند: نرمش، انعطاف و مانور هنرمندانه و قهرمانانه، هم مورد قبول و هم مطلوب است. البته حفظ اصول و آرمان‌ها باید مد نظر قرار بگیرد.
سیاست خارجی این دولت با آغاز خوبی مواجه گردید. در مراسم تحلیف از کشورهای دوست دعوت شد که بیش از پنجاه کشور در این مراسم شرکت کردند. این برای اولین بار بود که در چنین مراسمی پنجاه هیئت، آن هم یازده هیئت در بالاترین سطح و بقیه هم در سطوح وزیر خارجه، سایر وزراء و یا نمایندگان ویژه، حضور پیدا کردند.
البته فضای ایجاد شده را مردم آفریدند. حضور مردم، نشاط، امید و شادی مردم فضای جدید را در داخل و خارج به وجود آورد. در واقع با این حضور پیام مهمی را به جهان دادند و بسیاری در جهان، این پیام را شنیدند. اگر کشور و قدرتی هم باشد که این پیام را نشنیده، پیام ملت بزرگی است و ناچار هستند این پیام را بشنوند.
گزارشگر:
در این مدت پیام‌هایی هم از طرف سران کشورها و مراجع مختلف برای شما فرستاده شده است. ارزیابی شما از این پیام‌ها، تماس‌ها و استقبال‌ها همچنان مثبت است؟
رئیس‌جمهور:
تقریباً اگر چند کشور را استثناء بکنیم، همة کشورها پیام تبریک فرستادند. بعضی از سران کشورها تماس تلفنی گرفتند و همة آنها – به استثناء چند کشور – پیام کتبی نیز فرستادند. به همة آنها نیز پاسخ داده شد. شما می‌دانید تقریباً همة کشورهای اروپایی پیام فرستادند و به همة آنها پاسخ داده شد. مراسم تحلیف و این پیام‌ها، فضای جدیدی در روابط جمهوری اسلامی ایران با دنیای بیرون بود.
البته دو سفر مهم پیش رو دارم که این دو سفر هم بسیار اهمیت خواهد داشت.
گزارشگر:
یک سفر مربوط به شانگهای است و سفر به نیویورک هم در برنامه شما اعلام شده است. چرا نیویورک؟
رئیس‌جمهور:
اولین سفر خارجی من شرکت در سازمان همکاری‌های شانگهای است که در بیشکک قرقیزستان خواهد بود. روز پنجشنبه عازم این کشور هستم.
با رؤسای چند کشور ملاقات می‌کنم. دو ملاقات اهمیت ویژه‌ای دارد. یک ملاقات با رئیس جمهور روسیه است. برای روابط با همسایة بزرگمان روسیه اهمیت خاصی قائل هستیم. در بسیاری از زمینه‌ها، در مسائل منطقه‌ای و جهانی اشتراک نظر داریم. همکاری‌های متعددی داشته‌ایم. تلاش این دولت این است که روابط را با کشور همسایه و مهم روسیه توسعه دهد که اولین قدم در این سفر برداشته خواهد شد.
ملاقات دیگر با رئیس جمهور چین هست که روابط با چین هم برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. همکاری‌های متعددی داریم. چینی‌ها هم آمادگی شروع سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی از کشور را دارند که اتفاقاً یکی از بند‌های مصوب روز یکشنبه، بهره‌برداری از حساب‌هایی است که از فروش نفت در خارج از کشور داریم، اینکه چگونه این حساب‌ها فایناس بشود و چگونه کشورها با اعتماد به آن حساب‌ها بتوانند در ایران سرمایه‌گذاری کنند. یکی از این کشورها چین است. ملاقات ما با رئیس جمهور چین هم اهمیت خاص و ویژه‌ای خواهد داشت.
گزارشگر:
مایلم بدانم چرا نیویورک انتخاب شد؟ آیا اهمیت خاصی برای آن قائل هستید؟
رئیس‌جمهور:
ما که انتخاب نکردیم. اجلاس مجمع عمومی و اجلاس سالانه و دعوت دبیرکل از بنده برای حضور در این اجلاس بود. حضور، سخنرانی و اعلام مواضع دولت جدید در این اجلاس اهمیت دارد.
اجلاس دیگری هست؛ اجلاس خلع سلاح که در آن اجلاس هم، شرکت و سخنرانی خواهم کرد.
اجلاس دیگری هست برای کشورهای غیرمتعهد که در سطح وزرای خارجه است. در افتتاحیه آن هم سخنرانی خواهم داشت.
بنابراین سه سخنرانی مهم در نیویورک خواهد بود. ضمن اینکه جلسات متعدی در بخش‌های مختلف خواهد بود. چند مصاحبه و دیدار با ایرانیان نیز در برنامه‌ها وجود دارد که دیدار با ایرانیان و گفتگو با نخبگان سیاسی و فرهنگی از اهمیت خاصی برخوردار است.
گزارشگر:
یکی از برنامه‌ها تشکیل جلسه با کشورهای موسوم به 1+5 در نیویورک است. این را تأیید می‌فرمایید؟
رئیس‌جمهور:
البته با 1+5 که آنها خواسته‌اند مذاکرات با آنها شروع شود، مقدمات کار از طرف ما آماده شده است. در ابتدا لازم بود من تعیین کنم که مذاکره‌کننده مثل گذشته دبیرخانة شورای عالی امنیت ملی یا نهاد دیگری است. من مشخص کردم وزارت امور خارجه مسئول مذاکرات هسته‌ای خواهد بود. این قدم اولی بود که برداشته شد.
قدم‌های دیگری نیز در زمینة مسئله هسته‌ای برداشته شده و ما کاملاً برای یک گفتگوی جدی با دنیا، هم با 1+5 هم با آژانس بین‌المللی اتمی، آماده‌ایم.
گزارشگر:
آیا چارچوبی برای مذاکرات تعیین شده یا همان چارچوب‌های قبلی است؟
رئیس‌جمهور:
آنچه مد نظر ماست این است که همة حقوق جمهوری اسلامی ایران که طبق مقررات بین‌المللی و مهم‌ترین آن معاهده NPT باید حفظ شود. هیچ کس نمی‌تواند ملت ایران را از حق مسلم خودش محروم بکند. یکی از این حقوق مسلم، غنی‌سازی در خاک خودش است؛ البته در چارچوب مقررات بین‌المللی، با نظارت آژانس و صلح آمیز بودن.
از طرف دیگر اگر کشورهایی نگرانی دارند، ما می‌توانیم این نگرانی را مرتفع کنیم و در این زمینه به دنبال اعتماد متقابل و احترام متقابل و حقوق برابر هستیم و چارچوب ما مقررات بین‌المللی، NPT.، Safe guard و پادمان است. مقررات بین‌المللی یعنی مخصوصاً NPT می‌تواند مبنای ما باشد. من معتقدم اگر طرف مقابل ارادة جدی داشته باشد مسئله هسته‌ای در یک زمان نه چندان بلند قابل حل و فصل خواهد بود.
گزارشگر:
فکر می‌کنید الان این اراده جدی وجود دارد؟ چون خبرهایی وجود دارد مبنی بر این که بعضی از کشورهای 1+5 اعلام کردند: احیاناً پیشنهادات و طرح‌های جدیدی در نیویورک مطرح خواهد شد. آیا این به این معناست که خوش بینی در شما ایجاد شده که اراده جدی در طرف مقابل مشاهده شود؟
رئیس‌جمهور:
من هیچ وقت بدبین نبودم. شرایط دولت جدید شرایطی است که حتماً نباید بدبین باشیم. چون اراده کافی وجود دارد، شیوه مناسب و منطق قوی نیز در طرف ما وجود دارد.
از طرف آنها هم باید ببینیم که اراده جدی وجود دارد و آنها هم می‌خواهند که مسئله حل شود. در مسئله هسته پایان بازی باید برد _ برد باشد. برد _ باخت معنی ندارد. آن کسی که بازنده است معنی‌اش این است که تحمل نخواهد کرد و ادامه نخواهد یافت. برای ادامه کار باید بازی برد _ برد داشته باشیم. ما برای بازی برد - برد آماده‌ایم.
فکر می‌کنم شروع این کار در نیویورک با ملاقات وزیر خارجة ما با وزرای مربوطه خواهد بود. بنده هم ملاقات‌هایی دارم. برخی از وزرای خارجه 1+5 از حالا برای ملاقات درخواست کرده‌اند.
بنابراین این کار شروع می‌شود. ما آمادگی داریم در تمام سطوح مسئله را حل کنیم. اما دنیا باید بداند این دورة زمانی برای حل و فصل مسائل هسته‌ای نامحدود نخواهد بود. ما یک دورة زمانی مشخصی داریم.
از این دورة زمانی و از این فرصتی که ملت ما در این انتخابات به وجود آورده‌اند دنیا هم باید استفاده کند. ما هم از این فرصت استفاده می‌کنیم. امیدوارم بتوانیم قدم به قدم مشکلات را حل و فصل کنیم.
گزارشگر:
یکی از محورهای مهم در سیاست خارجی ما شرایط خاص منطقه است به خصوص در خاورمیانه و شمال آفریقا که شاید مهم‌ترین بند آن تحولات اخیر سوریه است. در این مورد بفرمایید که تحلیل جناب‌عالی چیست؟
رئیس‌جمهور:
منطقة خاورمیانه همیشه حساس بوده و الان حساس‌تر است. منطقه با دو مشکلی که دشمنان منطقه آفریده‌اند مواجه شده است. یکی مشکل اختلافات طایفه گری است و دیگری مشکل تروریسم است.
این دو مشکل کم کم دامن بسیاری از کشورها را فرا گرفته و سوریه اهمیت ویژه‌ای برای منطقه دارد. چون در خط مقدم مقاومت است و در آنجا امروز شرایط به یک جنگ داخلی تبدیل شده است. ما در آنجا طایفه‌گری، افراط‌گری،تروریسم و مداخله خارجی می‌بینیم.
همة اینها مشکلات را دو چندان کرده، مخصوصاً بهانه‌گیری استفاده سلاح شیمیایی که اخیراً امریکایی‌ها و حامیانشان شروع کردند - البته ما استفاده از سلاح شیمیایی در هر کجا و با هر شرایطی را به طور قاطع محکوم می‌کنیم - اما آنها به این بهانه می‌خواستند مداخله خارجی را شروع کنند.
جمهوری اسلامی ایران و دولت در این زمینه بسیار فعال بود. یعنی علاوه بر اینکه من مذاکراتی داشتم و پیام‌هایی داشتم برای سران برخی از کشورها، وزارت خارجه و وزیر امور خارجة ما با بیش از سی و پنج همتای خارجی مذاکره و گفتگو کردند. ما امیدواریم این تلاش‌ها کم کم به ثمر بنشیند. امید ما آن است که جنگی آغاز نشود. علامت‌هایی داریم مشاهده می‌کنیم و اگر ما موفق شدیم که منطقه و سوریه را از یک حمله نظامی دور کنیم، به اعتقاد من قدم مهمی برای ثبات منطقه برداشته‌ایم.
گزارشگر:
فکر می‌کنید با پیشنهاد اخیر روسیه و با نرمشی که در قبال این پیشنهاد در واشنگتن دیده شده و با موضع‌گیری برخی کشورهای اروپایی، آیا خطر جنگ رفع شده یا در آغاز رفع این خطر هستیم یا نه؟
رئیس‌جمهور:
احتمال اینکه این خطر کم شده باشد خیلی زیاد است، البته هنوز نمی‌شود در این زمینه صددرصد صحبت کرده، اما ما از هر اقدام و ابتکاری که در سطح بین‌المللی برای جلوگیری از جنگ ممکن باشد و در چارچوب مقررات باشد، حمایت می‌کنیم. ما با بحثی که امروز مطرح است، یعنی نظارت بر سلاح شیمیایی اصولاً موافقیم. البته با این سلاح کلاً مخالفیم و نظرمان این است که کل منطقه از سلاح کشتار جمعی عاری باشد و می‌دانید که جمهوری اسلامی ایران به معاهده منع سلاح‌های شیمیایی پیوسته و معتقدیم همة کشورهای منطقه باید به این معاهده بپیوندند.
بنابراین هر تلاشی از طرف جمهوری اسلامی ایران که بتواند مانع انجام جنگ شود، این کار را خواهد کرد. اگر خدای نکرده جنگی آغاز شود ما این جنگ را بسیار خطرناک می‌بینیم و آثار بسیار مخربی خواهد داشت.
اثرات جنگ ابتدا دامن آنهایی را فرا خواهد گرفت که شروع کنندة این جنگ خواهند بود. البته همان‌طور که قبلاً اعلام کردم، حمایت‌های نوع‌دوستانه خودمان را به مردم سوریه انجام خواهیم داد.
گزارشگر:
تشکر می‌کنم جناب دکتر روحانی و آرزو می‌کنم که فرمایشات شما مورد استفاده بینندگان قرار گرفته باشد. از طرف رسانة ملی هم خدمتتان اعلام می‌کنم که همیشه آماده هستیم به حکم مأموریت رسانه‌ای در خدمت شما و همکارانتان باشیم.
رئیس‌جمهور:
تشکر می‌کنم از ملت بزرگ ایران به خاطر همة حمایت‌هایشان و حوصله‌ای که امشب به خرج دادند و به عرایضم گوش دادند.
تشکر دوم از رسانه ملی است که در مقاطع مختلف، انتخابات و بعد از انتخابات، نقش ارزشمندی داشته. همچنین برای برنامة امشب هم تشکر می‌کنم. در اینجا می‌خواهم این قول را بدهم که ان‌شاءالله این برنامه تکرار خواهد شد، در فواصل نه چندان دور و ما باز هم گزارش‌ها را خدمت مردم بزرگوار ایران تقدیم می‌کنیم. امیداریم همة ما در این دهة کرامت مشمول عنایات خاندان رسالت به ویژه مولا علی بن موسی الرضا باشیم، ان‌شاءالله.