پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری اسلامی ایرانپایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری اسلامی ایرانhttp://www.president.irSat, 04 Apr 2020 01:50:25 +0430Sat, 04 Apr 2020 01:50:25 +04302024 پارسیان همواره نماد عقل و تدبیر و سیاست‌اند/ «ایران فرهنگی» مرز تاریخی و جغرافیایی ندارد/ باید فرهنگ‌مان را برای نسل جدید بازتعریف کنیم رییس‌جمهوری در آکادمی علوم تاجیکستان:رییسجمهوری در آکادمی علوم تاجیکستان با اشاره به اینکه &laquo;ایران فرهنگی&raquo; مرز تاریخی و جغرافیایی ندارد، گفت: هر فردی که به زبان حافظ، سعدی، فردوسی و مولوی سخن بگوید و سخن آنان را بفهمد، او شهروند فرهنگ بزرگ پارسی منطقه است و فرقی نمیکند تبعه سیاسی کدام کشور باشد.رییسجمهوری در آکادمی علوم تاجیکستان با اشاره به اینکه &laquo;ایران فرهنگی&raquo; مرز تاریخی و جغرافیایی ندارد، گفت: هر فردی که به زبان حافظ، سعدی، فردوسی و مولوی سخن بگوید و سخن آنان را بفهمد، او شهروند فرهنگ بزرگ پارسی منطقه است و فرقی نمیکند تبعه سیاسی کدام کشور باشد.<br /> حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی شامگاه چهارشنبه در جمع اساتید و دانشگاهیان تاجیکستان، گفت: ایرانیان چون در میان تاجیکان سخن میگویند، گویی در خانه خویش سخن میگویند.<br /> رییسجمهوری با تأکید بر اینکه &laquo;تاجیکستان به عنوان یک دولت مستقل، پاره تن تمدن و فرهنگ ایران باستان است&raquo;، گفت: ایران فرهنگی بسیار گستردهتر از ایران سیاسی است چراکه ایران فرهنگی یک معنای تاریخی دارد که مرز آن حصار سیاسی و سرباز نظامی نیست بلکه ادبیات و زبان فارسی است.<br /> دکتر روحانی گفت: پارسیان همواره نماد عقل، تدبیر و سیاست هستند و از هرگونه افراط و تفریط حذر داشتهاند و اگر با سلاطین همکاری داشتهاند بر مبنای عقل و مصلحت بوده و چنین بود که تمدن اسلامی قوام یافت.<br /> رییسجمهوری با اشاره به این شعر حافظ که &laquo;آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است / با دوستان مروت با دشمنان مدارا&raquo;، گفت: این سخن قبل از ظهور شخصیتهایی چون جان لاک و روسو بیان شده است.<br /> دکتر روحانی با اشاره به یک سری حرکتهای انحرافی که طی آنها به نام دین و جهاد، انسانهای بیگناه را میکشند، گفت: اینها فاصله زیادی با فرهنگ اسلام دارند.<br /> رییسجمهوری گفت: آنانی که ایرانستیزی و اعتدالستیزی را ترویج میدهند، در حقیقت با آزاداندیشی حافظها، انساندوستی سعدیها و معناگرایی و سطحیستیزی مولویها در جنگ و ستیز هستند. ایرانستیزی و اعتدالستیزی آنان نه به معنای ستیز با ایران سیاسی است بلکه به معنای فاصله گرفتن از میراث فارسی و ادب میانهروی و اعتدال است.<br /> رییسجمهوری با تأکید بر اینکه باید فرهنگمان را برای نسل جدید بازتعریف کنیم، تصریح کرد: کسانی که به جای مدارا که مفهوم واقعی اسلام است، تعصب را ترویج میکنند، نسبتی با اسلام و مسلمانی ندارند.<br /> دکتر روحانی در ابتدای این نشست نیز گفت: در منطقهای زندگی میکنیم که فرهنگ، اقتصاد، سیاست، امنیت و امور اجتماعی ما به هم گره خورده و این وضعیت به گونهای است که اگر ایران و تاجیکستان فقط به فکر توسعه و امنیت خود باشند، هیچکدام به نتیجهای نمیرسند.<br /> رییسجمهوری که اظهاراتش بارها با تشویقهای پی در پی همراه میشد، افزود: ایران در عرصه فناوری و علم در سطح جهانی از جایگاه ویژه و درخوری برخوردار است و در منطقه نیز در رده اول قرار دارد. ایران در کمال سخاوت آماده است تا در همه زمینههای علمی و فناوری با دوستان و همسایگان خود بویژه تاجیکستان به عنوان یار دیرین، همکاری کند.<br /> دکتر روحانی تصریح کرد: ایران و تاجیکستان، بخشهای یک ساختمان بلند تمدنی هستند و ما کاملاً آماده هستیم که در همه زمینهها در کنار دولت و ملت بزرگ تاجیکستان باشیم.<br /> گفتنی است که هیات عالی آکادمی علوم تاجیکستان شامگاه چهارشنبه، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی رییس جمهوری ایران را به عنوان عضو خارجی این آکادمی اعلام کرد.<br /> دکتر روحانی سومین ایرانی است که تاکنون به عنوان عضو خارجی این آکادمی انتخاب میشود.<br /> در این مراسم اساتید آکادمی علوم تاجیکستان پس از اعلام نام دکتر روحانی به عنوان عضو خارجی این آکادمی، یکصدا به تشویق رییس جمهوری ایران پرداختند.<br /> آیتالله اکبر هاشمی رفسنجانی و دکتر رضا داوری اردکانی دو ایرانی هستند که پیش از این برای عضویت این آکادمی انتخاب شدهاند.<br /> رییس آکادمی علوم تاجیکستان در این مراسم همچنین لباس زرین ویژه اعضای رسمی این آکادمی را به دکتر روحانی اهدا کرد.<br /> <br /> <strong>بخشهای مهم سخنرانی رییس جمهوری در آکادمی علوم تاجیکستان به این شرح است:</strong><br /> "ایرانیان چون در میان تاجیکان سخن میگویند، گویی در خانه خویش سخن میگویند.<br /> تاجیکستان به عنوان یک دولت مستقل پاره تن تمدن و فرهنگ ایران است و ایران فرهنگی بسی فراختر از ایران سیاسی است.<br /> ایران فرهنگی یک معنای تاریخی دارد که مرز آن نه حصارها و سیمهای خاردار نظامی که ابیات و مصراعهای زبان فارسی است یعنی هر کس که به زبان فارسی سخن بگوید و زبان حافظ، سعدی، رودکی، فردوسی و مولوی را بفهمد، شهروند افتخاری ایران محسوب میشود و فرق نمیکند که تبعه کدام دولت باشد؛ چه تاجیکستان، چه افغانستان چه ایران.<br /> اینکه پارسی را چه بنامد، آن را زبان تاجیکی یا دری یا فارسی بخواند؛ هر آشنای زبان فارسی، ایرانی است هر چند که هر ایرانی فارسیزبان نیست و در جهان فرهنگ و تمدن ایرانی زبانهای گوناگونی از آذری، ترکی و کردی وجود دارد اما حتی آنان نیز به زیبایی و شیرینی زبان فارسی آگاهند چنان که مولوی در قونیه قدیم و ترکیه جدید به پارسی شعر میگفت ولی در عین حال نفوذش در سیاست و زندگی ترکان مشهود است و همچنان درباره گورکانیان هندوستان در دوره افول شعر فارسی در ایران میزبان شاعران پارسی و حامیان سبک هندی بودند و امروز نقش زبان پارسی در فرهنگ و زندگی اهالی شبه قاره از پاکستان تا مردمان هندوستان مشهود است.<br /> چه سرود ملی پاکستان که به زبان فارسی است و چه زبان رسمی آن که اردویی، اکنده از کلمات فارسی است و چه پارسیان هند که در رشد و توسعه این کشور نقش مهمی داشتهاند.<br /> زبان فارسی اما فقط قصیده، غزل، ترانه و ترنم نیست بلکه زبان فارسی یک عامل مهم حیات سیاسی و اجتماعی مردم ما در این منطقه از جهان است و سخنوران فارسی زبان هم فقط ناظم کلمات زیبا نبودهاند.<br /> گفتهاند که شعر حکمت است و سیاست هم اوج حکمت است چون سیاست نه به معنای فن اقتدارگرایی که به معنای علم تدبیر و نماد اعتدال و دولت عقل باشد، اتمام حکمت است.<br /> این تعریف از سیاست در حکمت ایرانی و اسلامی بی سابقه نیست و حکمای ما از قدیم سیاست را علم تدبیر میدانستند و سیاستمدار را مردم حکیم؛ نهاد وزارت در ادب و فرهنگ پارسی نهاد حکمت بوده نه زور و قهر حتی اگر سلاطین نماد قهر و غلبه بودند.<br /> و به مدد علم و عقل و اعتدال آنان بوده که در سیاست کهن جایی برای عدالت مانده بود.<br /> در همین جهان اسلام گرچه خلافت به سلاطین اموی و عباسی رسید که به شمشیر سربازان و تدبیر پارسیان ، خلافت آنان استوار بود پارسیان در آن دوران نماد عقل و تدبیر و سیاست بودند.<br /> آنان از هر نوع افراط و تفریط برحذر بودند و اگر با شاهان و خلفای وقت همکاری می کردند برای حفظ عقل و مصلحت بود.<br /> این چنین بود که تمدن اسلامی قرن ها دوام یافت، نصیحت الملوکها نوشته شد و سیاست نامه ها تدوین شد؛ همه بر پایه عقل و خردی که اسلام توصیه کرده بود.<br /> این چه رازی در زبان پارسی است که پارسیان را به جای سپه سالاری به سوی دیوان و دولت عقل رهنمون می کرد؟ عامل اول ادب پارسی، ادب &laquo;رواداری&raquo; است، سال هاست که از زبان حافظ میخوانیم که &laquo;آسایش دوگیتی تفسیر این دو حرف است، با دوستان مروت با دشمنان مدارا&raquo; و این سخن قبل از پدیدار شدن جان لاک و ژان ژاک روسو بیان شده است.<br /> این جوهر اندیشه سیاسی ایرانی &ndash; اسلامی است که در اوج استبداد حاکم بر فارس آن روز بیان شده است.<br /> دوم؛ ادب پارسی، ادب نوع دوستی است، قرن هاست که از زبان سعدی می خوانیم که &laquo;بنی آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند&raquo; و این سخن قبل از پدیدار شدن تفکرات اومانیستی غرب بیان شده است؛ این جوهر اندیشه سیاسی، ایرانی و اسلامی است که در اوج تعصبات مذهبی و قومی زمانه بیان شده است.<br /> سوم، ادب پارسی ادب معناگرایی است. هر لفظ را دارای معنایی و هر ظاهری را دارای باطنی می داند که مهمتر از ظاهر آن است و همه ما قصه شبان و موسی اثر مولوی را به یاد داریم که &laquo;هیچ آداب و ترتیبی مجو/هرآنچه می خواهد دل تنگت بگو&raquo;.<br /> این جوهره عرفان فارسی است. عرفان اسلامی و ایرانی که زبان بیانش فارسی است در درجه اول بر نفی ظاهر گرایی و اصالت معناگرایی تاکید کرده است.<br /> اکنون با این سه اصل و سه ضلع چگونه می توان پدیدار شدن افراط گرایی و بنیادگرایی دینی را توضیح داد؟ آنان که به نام جهاد دروغین ،داعش و طالبان دم از احیای خلافت و امارت و دولت اسلامی می زنند در درجه اول با این فرهنگ اسلامی و انسانی می جنگند. اعتدال ستیزی و ایرانی ستیزی آنان &ndash; ایران فرهنگی نه ایران سیاسی &ndash; به معنای علت فاصله آنان با &laquo;رواداری و آزاداندیشی&raquo; حافظ ها، &laquo;انسان دوستی و نوع پروری&raquo; سعدی ها و &laquo;معناگرایی و سطحی ستیزی&raquo; مولوی ها می جنگند.<br /> آنان این مفاهیم بلند را که از عمق فرهنگ و معارف اسلامی برخاسته اند را قبول ندارند؛ آنان فرهنگ اسلامی را قبول ندارند و به نام اسلام با اسلام می جنگند.<br /> آنان فکر می کنند باید با پیراستن اسلام از این فرهنگ به حقیقت اسلام برسند غافل از اینکه آنچه از تلاش آنان می ماند یک آیین خشک و جامد و راکد که با روح دین محمد(ص) بیگانه است و این ریشه افراطی گری است.<br /> ما در پناه دین اسلام و فرهنگ اسلام در پناه حضرت محمد(ص) و به مدد مولوی ها، سعدی ها، حافظ ها، ابن عربی ها و ابن سیناها سال ها در کنار هم زندگی کردیم؛ شیعه و سنی، از مذهب اهل بیت و اهل سنت، ازبخارا تا قرطبه، از لاهور تا استانبول، از قم تا قاهره، از مشهد تا طرابلس.<br /> هیچ کس نپرسید مولوی یا سعدی یا حافظ یا فردوسی شیعه است یا سنی؟ اکنون سال ها و قرن هاست که در ایران شیعه از مولوی میخوانند و می آموزند و حتی فقیهان بزرگ ما مانند امام خمینی از او به نیکی یاد می کنند، همچنان که فردوسی شیعه در سرزمین سنی شما محبوب است.<br /> حال چه شده که یک گروه افراطی در شرق و غرب ما به نام احیای خلافت اسلامی، شیعه کشی می کنند که علمای سنی را به جرم عدم بیعت میکشند.<br /> باید در عقل و در نیت اینان شک کرد، آنان که دشمن فرهنگ اسلامی اند نمی توانند دوست شریعت اسلامی باشند،شریعت در بستر فرهنگ اسلامی شکل گرفته است و شریعت اسلامی یک الگوی صرفا آسمانی و لاهوتی نیست که به بکار زمین نیاید.<br /> خدا دین را برای اداره دنیا ساخته است نه برای نفی دنیا؛ فرهنگ اسلامی فرزند دین اسلامی است که به طلب علم و حجیت عقل تاکید کرده است.<br /> خود پیامبر بارها سنت های درست قبل از اسلام را امضا کرد و در مواردی آنان را اصلاح کرد و ارتقا داد.<br /> اسلام یک دین و دعوت جهانی با میراث های پارسی، عربی، ترکی، هندی و کردی است. اسلام یک ایدئولوژی بسته و مذهب افراطی و فرقه تکفیری نیست. از اسلام تکفیر درنمی آید. اسلام و قرآن حتی در حق کافرانی که اهل ظلم نباشند می گوید &laquo;لکم دینکم ولی الدین&raquo;.<br /> اسلامی که حقوق کافران را رعایت می کند چگونه می تواند کارخانه کافرسازی و کافرکشی راه بیاندازد؟<br /> آنان که بر جای مدارا تعصب مینشانند، آنان که برای انسان ارزشی قائل نیستند و فقط عقیده آدم ها برایشان مهم است، آنان که ظاهرگرایند و از باطن بی خبر و بلکه باطن را انکار می کنند افراطی اند.<br /> راه مبارزه با افراطی گری روشن است و راه آن احیای فرهنگ اسلامی با همه ارزش ها و آثار ادبی، هنری، فلسفی و علمی آن است.<br /> این نه فقط یک دغدغه فرهنگی که یک برنامه سیاسی و اجتماعی است، البته نباید در گذشته بمانیم و باید در آن اجتهاد و ابتکار و نوآوری کنیم اما به تکثر تاریخ خود بازگردیم و از تعصب و تکفیر و تحریم عقل و علم پرهیز کنیم.<br /> چه جایی بهتر از قلمرو بزرگ زبان و ادب فارسی چه ایران چه تاجیکستان . دشمنان اعتدال فرهنگ و تمدن ما را نشانه گرفته اند پس چاره کار روشن است ، احیای فرهنگ رواداری، فرهنگ نوع دوستی، فرهنگ معنا محوری و پرهیز از ظاهرگرایی از قبیله گرایی و عصبیت محوری. فرهنگی که فرزند اسلام است و زبانش زبان من و شماست، زبان پارسی همچون عامل اتحاد و آزادی سیاسی زبان صلح و دوستی است.<br /> اما در بخش پایانی می خواهم بگویم امروز در منطقه ای زندگی می کنیم که فرهنگ، اقتصاد و مسایل مهم اجتماعی، سیاسی و امنیتی همه ما بهم گره بخورد، اگر ایران به فکر توسعه و امنیت خود باشد و تاجیکستان نیز در فکر توسعه و امنیت خود باشد، هیچکدام به اهداف خود نمی رسند.<br /> در دنیای امروز امنیت همه ما بهم گره خورده است و توسعه اقتصادی ما بهم گره خورده است و برای پیشرفت در تمدن بلند اسلامی در این منطقه باید در کنار هم و با هم به کمک بشتابیم.<br /> جمهوری اسلامی ایران خوشحال و خرسند است که اولین کشور بود که استقلال مردم تاجیکستان را به رسمیت شناخت و از آن روز تا امروز هر روز بهتر از دیروز برای کمک به مردم عزیز، همزبان، هم دین و هم فرهنگ خود تلاش کرده و خواهد کرد.<br /> در عرصه علم و فناوری، در تمام زمینه ها آماده توسعه همکاری ها هستیم و شما می دانید در جمهوری اسلامی ایران نه تنها پیشرفت بلندی در علوم انسانی، اقتصاد، سیاست، حقوق و علوم اجتماعی تحقق یافته است بلکه در زمینه نانو، بیوتکنولوژی، آی تی،هوا- فضا و هسته ای ما می بینیم که کشور ما در ردیف 17،18 و 19 جهانی و ردیف اول منطقه ای قرار دارد.<br /> ایران با کمال سخاوت کاملا آماده است در همه زمینه های علمی و فناوری با دوستان و همسایگان به ویژه با کشور همزبان و هم تمدن، یار و دوست دیرین تاجیکستان همکاری کند.<br /> ما بخش های یک ساختمان بلند تمدنی هستیم که بخشی از این ساختمان را ایران می نامیم و بخشی دیگر را تاجیکستان و افغانستان لقب می دهیم و حتی در بخش بزرگی از شبه قاره هند و در بخشی از آسیای مرکزی ما تمدن واحد را از گذشته می یابیم و می بینیم.<br /> امروز کاملا آماده ایم تا در همه زمینه های فرهنگی، اقتصادی، گردشگری،سیاسی و امنیتی در کنار ملت بزرگ و عزیز تاجیکستان باشیم و خواهیم بود.<br /> http://www.president.ir/fa/807362014-09-10 22:03:34806648073429182158468