متن کامل سخنرانی در چهارمین جشنواره ملی ارتباطات و فناوری اطلاعات

-

شناسه خبر: 82322 -

شنبه 27 ارديبهشت 1393 - 12:20

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و آله الطاهرین و صحبه المنتجبین

روز ارتباطات و اطلاعات را به خانواده بزرگ صنعت و فناوری و به همه جوانان عزیزی که در این مسیر تلاش می‌کنند تا کشور را در این صنعت به خودکفایی برسانند تبریک عرض می‌کنم.
در گذشته معمولاً کلمه ارتباطات در محدوده ارتباط فرد با خانواده، طایفه، قبیله، روستا و شهر و دیارش اطلاق می‌شد و گاهی هم استثنائاً به هنگام سفر به دیگر مناطق کشور مورد استفاده قرار می‌گرفت. وقتی هم که بحث ارتباطات در سطح ملی مطرح می‌شد، عمدتاً بحث ارتباط و مناسبات بین دولت و ملت بود.
اما امروز، این ارتباطات از سطح منطقه و کشور خارج شده است. امروز در سطح جهانی دارای شهروندان جدیدی هستیم که آنها را کاربران می‌نامیم. در واقع کاربر شهروند جامعة جهانی نوین دنیای امروز است. زمانی بحث این بود که ما در حال حرکت به سوی دهکدة جهانی هستیم و امروز به آرامی در حال حرکت به سوی یک خانواده جهانی هستیم.
شما می‌بینید که امروز کشورها دارای چند صد هزار نفر جمعیت و شهروند هستند. اما گاهی یک شبکة بزرگ اجتماعی دارای میلیونها کاربر است.
دنیای ارتباطات و اطلاعات دنیای شگفت‌انگیزی است. اینکه ما در هر دقیقه یک میلیون و هشتصد هزار لایک را شاهد هستیم یا در هر دقیقه دو میلیون نفر از گوگل استفاده می‌کنند و یا در هر دقیقه هفتاد ساعت فیلم وارد یوتیوب می‌شود و در همان زمان یک میلیون و سیصدهزار نفر این فیلمها را می‌بینند یا دانلود می‌کنند، به معنای یک تحول بزرگ در دنیای امروز است. گرچه نامش فضای مجازی است و ما با افراد به عینه برخورد نمی‌کنیم، اما آثار این فضا بر جامعه کاملاً عینی است. حتی در سبک زندگی مردم اثر گذاشته است.
امروز می‌بینید که یک نفر از گوشة دانشگاه یا خوابگاهش یا اتاق خواب منزلش می‌تواند صدها و هزاران کیلومتر آن سوتر با کاربری دیگر در ارتباط باشد و سخن بگوید یا پیام بدهد و بگیرد.
گویی دوران پیام‌های یک‌طرفه به سر آمده است. آهسته آهسته به نقطه‌ای خواهیم رسید که دیگر جایی برای استبداد پیام نباشد و پیام از طریق بلندگوها یا منابر یا تریبون‌های یک طرفه دریافت نگردد.
امروز هر پیامی که در دنیا بازتابی وسیع‌تر دارد، پیامی قوی‌تر و تأثیرگذارتر است. ما نباید دنیای سایبری را دنیایی بدانیم که به خاطر اضطرار و ناچاری وارد آن شده‌ایم، بلکه باید آن را به عنوان یک فرصت تلقی کنیم.
در دورانی که ابزار مدرن در اختیار نبود، حافظ و سعدی و فردوسی و مولانا فرهنگ ایرانی اسلامی را پاس داشتند و آن را به سال‌های بعد منتقل کردند. اما امروز فضای بزرگی در اختیار تحصیل کردگان، جوانان، دختران و پسران دانشگاهی و علاقه‌مند به کشور قرار گرفته است تا بتوانند از هویت ایرانی - اسلامی پاسداری کنند.
چرا این همه در تزلزل هستیم و به جوان‌هایمان اعتماد نمی‌کنیم؟ فکر می‌کردیم که اگر ویدئو وارد کشور شد ایمان جوان‌ها پر می‌زند. در سال‌های ابتدایی انقلاب دغدغة ما این بود که مبادا یک دستگاه ویدئو وارد کشور شود چون در صورت استفاده از آن ایمانی باقی نخواهد نماند و هویت ما حفظ نخواهد شد. اما ویدئو در تمام خانه‌ها فراگیر شد و نه تنها در ایمان جوان‌های ما اثری نگذاشت، بلکه حضور آنها در نماز و دعا و توسل و حتی در مظاهر و راهپیمایی‌های انقلابی بیشتر شد. آنها به جبهه رفته و از انقلاب و کشور دفاع کردند و افتخار آفریدند.
بعدها غصه دیگری شروع شد و اینکه با ماهواره‌ها چه کنیم؟ اگر خدای ناکرده تلویزیونی بتواند با دیشی مخفی یا آشکار شبکة دیگری را نمایش دهد و جوانی آن را ببیند چگونه ایرانیت و اسلامیت باقی خواهد ماند؟ دیدیم که ماهواره آمد و مبارزه در پشت‌بام و بالکن هم تأثیر نگذاشت و نه ایمان پر زد و نه هویت مردم از دست رفت.
ظاهراً امروز غصه دیگری بر پا شده است و آن اینکه با اینترنت و جوان کاربر و ایمیل و موبایل و نسل سوم و چهارم چه کنیم؟
من به همه دوستان عرض می‌کنم به جوان‌ها و نسل جوانمان اعتماد کنیم. جوان‌های ما دارای فطرت پاک هستند و ایران‌شان را با همة وجود دوست دارند و به اسلام‌شان و خاندان ائمه و اهل بیت(ع) عشق می‌ورزند. فطرت پاک است. حال اگر زمانی هم خطا شود می‌توان آن را برگرداند و قابل بازگشت است. چرا که هم انسان توّاب است و هم خداوند توّاب رحیم است.
این بدان معنی نیست که به امنیت ملی فکر نکنیم و اسرار ملی را که به عنوان یک گوهر تابناک که در اختیار ماست رها کنیم. حتی کشورهای پیشرفته هم نسبت به مسائل امنیت ملی خود دغدغه‌های خاص خودشان را دارند.
در زمینه سیاسی مصلحت‌ها فقط امنیت ملی و اسرار ملی است و نه چیز دیگر و در مسائل اجتماعی آنچه برای ما اهمیت دارد اخلاق عمومی و ارزش‌هاست. مصلحت دیگری را نمی‌شناسیم. ضمن اینکه حق ارتباط با شبکه اطلاعاتی جهان را به عنوان یک حق شهروندی در کشورمان به رسمیت می‌شناسیم.
اگر روزگاری سواد به مفهوم خواندن و نوشتن و در روزگاری دیگر به معنای ورود به دبیرستان یا دبستان و در دورانی دیگر به مفهوم ورود به دانشگاه بود، امروز به معنای ورود آسان به جامعة بزرگ اطلاعاتی و اینترنت است. فضای عظیمی که اطلاعات وارد می‌شود و کاربران دنیا از آن استفاده می‌کنند.
مگر قرار نیست که امسال در پی اقتصاد مقاومتی باشیم و مگر توسعه و اقتصاد مقاومتی بدون فناوری‌های نوین و در رأس آن IT و ICT امکان‌پذیر است؟ این فناوری هم خود به صورت مستقل و هم پایه‌ای برای سایر فناوری‌ها و تحقیقات است.
آیا تحقیق برای یک دانشجوی دکتری یا یک استاد بدون استفاده از کامپیوتر و اینترنت و ابزار جدید و فناوری‌های نو اطلاعات امکان‌پذیر است؟
آیا می‌توانیم همانند گذشته به مخزن کتابخانه‌ها برویم و اجازه گرفته و از برخی صفحات کتاب‌ها کپی کرده و آنها را جمع کم و بعد تحقیقی خوب یا بد، دقیق یا غیر دقیق تحویل دهیم؟
آن دوران سپری و شرایط دگرگون شده است. 32 سال پیش در یک سفر رسمی به ژاپن از شبکه تلویزیونی NHK بازدید کردم. در آن زمان بنده سرپرست صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بودم. در بازدید از آرشیو آنجا دیدم که بر خلاف آرشیو خودمان که فیلم‌های سی و پنج میلی متری و سنگین را در یک کیسه پلاستیک یا کارتن گذاشته و در قفسه‌ها قرار می‌دادند و برای پیدا کردن یک فیلم ساعت‌ها زمان صرف می‌شد، همه فیلم‌های چند ساعته سینمایی در یک صفحه سبکی ضبط شده است. البته لوح‌های فشرده امروزی هنوز نیامده بود. لذا سؤال کردم که تمام فیلم‌ها در این صفحه ضبط شده است؟ گفتند بله و آنها را برای ما به نمایش گذاشتند. در آنجا با قفسه‌های 20 یا 30 طبقه مواجه شدیم که درون آنها لوح‌های فشرده قرار داده شده بود. گفتیم که فلان فیلم را می‌خواهیم. مسئول آن بخش با استفاده از کامپیوتر یک رباط کوچک را به حرکت در آورده و آن رباط به سرعت از بین طبقات فیلم مورد نظر را پیدا کرده و تحویل داد. تمام این کار ظرف 10 یا 12 ثانیه انجام گرفت. کاری که ما در ایران برای آن 5 یا 6 ساعت وقت صرف می‌کنیم و ناچاریم برای یافتن یک فیلم سینمایی یک کارتن حجیم را حمل کنیم.
البته شاید امروز کتابخانه‌ها و آرشیو فیلم‌های ما هم متحول شده باشد چون من مدتی است که آرشیوها را ندیده‌ام، قاعدتاً این تحولات به کشور ما رسیده و اگر هم نرسیده است، ان‌شاءالله خواهد رسید.
دنیای امروز دنیای تحول عظیمی است، مفهوم علم و ترویج و تبلیغ عوض شده است. مگر می‌شود در عصر حاضر به دنبال اقتصاد مقاومتی و دانش بنیان باشیم و نتوانیم از فضای پر سود جامعه اطلاعاتی جهانی بهره گرفته و استفاده کنیم؟ سال فرهنگ باشد و ما در بخش فرهنگ همواره سپر در دست بگیریم؟ در دنیای فرهنگ شمشیر هم پیدا می‌شود. همواره به کنجی خزیده‌ایم و می‌ترسیم تیر به ما بخورد. اگر هم گاهی شمشیری در دست می‌گیریم. شمشیر چوبی است.
اگر تهاجم فرهنگی وجود دارد که وجود دارد، راه مقابله با آن شمشیر چوبی نیست. ما باید با ابزار مدرن و نه منفعالانه و ترسو، بلکه فعال و شجاع وارد صحنه بشویم. بخش بزرگی از این فضاها و شبکه‌های اجتماعی را باید جوان‌های عزیز و دانشجویان و ایران دوستان و اسلام دوستان ما به تصرف درآورند و هویت اسلامی ایرانی و اسلام رحمانی را به دنیا معرفی کنند تا فضا تحت تأثیر یک گروهک تروریستی نادان که در گوشه‌ای از افریقا دختران تحصیل کرده را به جرم رفتن به دبیرستان و فراگیری دانش به بردگی گرفته قرار نگیرد. اگر ما به صحنه بیاییم و جوان‌های مسلمان را هدایت نکنیم، چه کسی باید این کار را انجام دهد؟
ما دارای همان انقلابی هستیم که در شب 22 بهمن در افریقا و سومالی - که امروز مرکز تروریست‌ها شده است - مردم از شب تا صبح برای پیروزی آن دعا کردند. این موضوع را یکی از مسلمانان سال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برای من تعریف کرد.
انقلاب عظیم اسلامی در دورانی که معروف به دوران دین‌زدایی بود پیروز شد و ما شعار اسلام‌گرایی را در دورانی در جهان ترویج کردیم که غرب‌گرایی به عنوان فرهنگ حاکم در بسیاری از جوامع سیطره داشت. آیا امروز نمی‌توانیم؟
به لحاظ فنی و علمی باید بلوک فارسی را در شبکه‌های اجتماعی تقویت کنیم و حضور فعال داشته باشیم تا بتوانیم هم صنعت دانش بنیان و هم کشاورزی و خدمات دانش بنیان را به پیش ببریم و بتوانیم اسلام واقعی و فرهنگ ایرانی را به جهانیان معرفی کنیم. این کار بر عهده دولت نیست. بلکه کار مردم، جوان‌ها، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش بنیان است.
شورای عالی فضای مجازی، مرکز ملی فضای مجازی، وزارت فناوری ارتباطات و اطلاعات و همه باید زمینه را برای حضور شرکت های دانش بنیان در فاوا آماده کنند. جوان‌ها و بخش خصوصی باید به میدان بیایند، زیرا آنها قادر هستند متحول کنند.
امروز آقای وزیر گفتند که در سال 1393، سی هزار شغل ایجاد خواهد شد و به دولت نیز همان گزارش را ارسال کرده بودند. البته به ایشان گفتم که انتظار من برای امسال صد هزار شغل جدید در حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات بود. ایشان برای امسال قول ایجاد سی هزار و برای سال آینده قول صد هزار شغل را داده‌اند. اتفاقاً این فناوری می‌تواند در داخل خانه هم دختران و زنان جوان ما را فعال کند که هم مسئولیت خانه را حفظ کنند و هم بتواند در این صنعت فعال باشند.
البته ما در زمینه زیر ساخت و ابزار و امکانات فنی هنوز در سطح پایین قرار داریم. البته در بعضی جاها در سطح جهانی پیشرفت ما خوب بوده است. در تولید سیم کارت در سطح دنیا در ردیف پانزدهم قرار داریم. در ظرفیت نفوذ اجتماعی و تعداد موبایل بر جمعیت در رده شصت و پنجم قرار داریم که وضعیت متوسطی است. اما وقتی به موضوع پهنای باند می‌رسیم در رده یکصد و پنجاه و سه قرار می‌گیریم و خیلی پایین می‌آییم.
امروز دورانی است که ما باید فضایی آرام‌تر، مطمئن‌تر و کم‌هزینه‌تر و صرف زمان کمتر به همراه امکانات لازم را برای نسل جوان فراهم کنیم. دولت باید دولت الکترونیکی شود. در گزارشی که همین وزارتخانه به من داد، بیشترین حل مسائل مردم در ادارات توسط مراجعات شخصی و بعد از آن از طریق پست و نامه انجام می‌شود. استفاده از ایمیل و... آنقدر کم است که قابل ذکر نیست.
اگر ما می‌خواهیم وقت مردم کمتر تلف بشود یا سفرها کمتر انجام شود یا اگر می‌خواهیم کارها کم هزینه‌تر و دقیق‌تر انجام شود دولت باید دولت الکترونیکی شود. برای تحقق این کار قدم‌های کوتاهی برداشته شده و قدم‌های بلندی نیز پیش‌رو داریم. ما در زمینه دولت الکترونیکی در سطح جهانی در رده صدویک هستیم. باید به نقطة قابل قبول برسیم.
شما امروز وقتی به جایی مراجعه می‌کنی و مدرک دانشگاهی خود را ارائه می‌کنی، ابتدا کپی آن مدرک را می‌گیرند یا گاهی هم می‌گویند آن را تطبیق کنند و مهر بزنند، شناسنامه و کارت ملی و کپی همه اینها را هم می‌گیرند و بعد با دانشگاه مکاتبه می‌کنند که آیا این مدرک درست است یا خیر؟ این همه مقدمات برای استعلام یک مدرک دانشگاهی؟ الحمدلله امروز ارتباط دانشجو و دانشگاه الکترونیکی شده است. ما باید این فضا را آماده کنیم.
البته وزارتخانه‌های ما باید برنامه‌ریزی کنند و یک نهضت دیجیتالی آغاز شود. باید همه اسناد و مدارک در چارچوب قانون دیجیتال شود تا بتوانیم سرعت لازم برای خدمات به مردم را انجام دهیم. پس ما در سایة این فناوری می‌خواهیم آن را پایه‌ای برای اقتصاد دانش بنیان و ترویج فرهنگ و هویت اصیل ایرانی اسلامی و راهی برای اشتغال قرار دهیم.
این فناوری می‌تواند به سرعت برای جوانان تحصیل کرده ما اشتغال ایجاد کند و راه را برای ایجاد دولت الکترونیکی هموار کند. من به عنوان رئیس جمهور از شرایط پهنای باند راضی نیستم. قرار ما با این وزارتخانه این است که هرچه سریعتر به نسل سه و چهار برسیم و پهنای باند وسیع نه تنها برای منازل و تجارتخانه‌ها حتی برای موبایل‌ها در اختیار مردم و کاربران نیز ایجاد شود.
این کار باید با حضور تمام شرکت‌های خصوصی انجام شود و در محتوا هم باید همین‌طور باشد. در محتوا هم باید همه بخش‌های مختلف وارد عمل شوند. در زمینه سلامت هم که امسال مورد تأکید دولت است و ان‌شاءالله بتواند باری را از روی دوش مردم بردارد باید این فناوری به کمک دولت بیاید.
اگر بخواهیم در کشور ما دارو درست مصرف شود، نسخه پزشک درست نوشته شود (از برخی پزشکان عزیز عذرخواهی می‌کنم) و داروی اضافه نوشته نشود یا تمام نسخه‌ها در یک شبکه جامع اطلاعاتی قابل مشاهده شود و تعداد مصرف داروها و مبنای آن و استفاده چند باره از یک نسخه قابل استخراج باشد، اگر می‌خواهیم عملکرد شفاف و کار پزشکان دقیق‌تر باشد (البته ما نمی‌خواهیم بر نحوه عملکرد پزشکان کنترلی داشته باشیم، نظام‌های کنترلی خودشان باید این کار را انجام دهند)، اگر می‌خواهیم سوابق سلامت یک انسان چه در بیمارستان‌های خصوصی و چه دولتی قابل دسترسی باشد و کارتی داشته باشیم که دارای تمام خدمات نظام سلامت و دارای تمام شناسنامه درمانی و بهداشتی فرد باشد و پزشک به راحتی بتواند با یک نگاه وضعیت و سوابق بیمار را مشاهده کند، به این فناوری نیازمندیم. در آموزش و پرورش یا در بخش تجارت و در تمام زمینه‌ها در دنیای امروز این فناوری، فناوری مادر است.
تمام کارها باید با حضور و کمک مردم انجام شود. در این زمینه شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی باید سیاست‌ها را مشخص کنند و دولت به شدت در پی آن است تا از این سیاست برای آزادی عمل مردم و امنیت آنها استفاده کند. هرکاری که ما می‌کنیم نباید در مسیر محدودیت باشد بلکه باید در مسیر صیانت از اخلاق و ارزش‌ها و منافع ملی باشد.
سیاست‌های این کار با شورا و اجرای آن توسط دستگاه های اجرایی و به ویژه شرکت‌ها می‌باشد. ما در زمینه سخت افزار و نرم افزار باید به دانش داخلی توجه کنیم و زمینه را برای فعالیت این شرکت‌ها آماده کنیم و به واردات تکیه نکنیم. در بسیاری از بخش‌های کشور امکانات و توانمندی‌های فراوانی وجود دارد و ما باید این توانمندی‌ها را روز به روز بیشتر کنیم.
از همه عزیزانی که در این زمینه تلاش می‌کنند، شرکت‌های دانش بنیان و همه متفکران و استادان و محققین و صاحب نظران تشکر می‌کنم. به امید موفقیت در زمینه فرهنگ و اقتصاد در سال جدید.

شناسه خبر: 82322

- دیدارهای داخلی

- متن کامل سخنرانی

- رئیس‌جمهوری

اخبار برگزیده