متن کامل پرسش و پاسخ در جمع اعضای انجمن آسیایی شورای روابط بین الملل امریکا

-

شناسه خبر: 81877 -

جمعه 5 مهر 1392 - 20:17


سؤال:
ضمن تشکر از اینکه به سؤالات پاسخ می‌گویید، الآن غیر از حضار، از توئیتر و فیس بوک حدود چهل سؤال از شما هست.
شما در اولین سفر و اولین سخنرانی خود به عنوان رئیس جمهور از پنجرۀ گشوده شده برای تعامل و روابط دو طرفه گفتید. آقای اوباما نیز در سخنرانی‌شان در سازمان ملل 26 بار نام ایران را بردند، آیا مطلبی در آن سخنرانی بود که شما فکر کنید پنجره‌ای باز شده و وقتی به ایران بر می‌گردید به رهبر ایران و دیگران چه گزارشی خواهید داد؟

رئیس جمهور:
من هم احساس می‌کنم که فضای جدیدی در سطح جهان به وجود آمده، همان‌طور که فضای جدیدی در داخل ایران به وجود آمده است. در واقع انتخابات پرشور مردم و رأی آنها به اعتدال و عقلانیت و تدبیر و امید، فضای جدیدی را برای تعامل و گفتگو در سطح جهان ایجاد کرد.
من در مجموعه سخنرانی‌هایی که در مجمع عمومی سازمان ملل انجام گرفت و نیز ملاقات‌هایی که با برخی رهبران جهان و اروپا داشتم، به این نتیجه رسیدم که فضا با گذشته کاملاً متفاوت است. من احساس کردم اراده‌ای که از طرف ایران در سایة انتخاب اخیر، برای نگاه بیشتر به آینده تا گذشته، به وجود آمده، چنین نگاهی در میان رهبران غرب نیز مطرح است. آنچه من می‌توانم برای مردم ایران، نمایندگان، مقامات عالی رتبه و مقام معظم رهبری ببرم این است که امروز فضای جهانی و داخلی امریکا بسیار بهتر از گذشته آماده است تا ما قدم‌های جدی به پیش بگذاریم و از این راه به حل و فصل مشکلات گذشته و پیشبرد منافع مشترک پیش رو بپردازیم.
سؤال:
آقای رئیس جمهور شما در مصاحبه با واشنگتن پست مشخصاً گفتید که می‌خواهید سریع حرکت کنید و به جلو بروید. از طرفی گفته می‌شود که برنامة هسته‌ای ایران برای جهان به خصوص اسرائیل تهدید است و از این رو آقای اوباما در سخنرانی خود دو مطلب را که فکر می‌کردند برای پیشرفت مناسب است مطرح کردند: یکی اینکه رهبر ایران فتوایی را علیه تولید و توسعة سلاح هسته‌ای صادر کردند و شما هم مشخصاً گفتید که ایران سلاح هسته‌ای تولید نمی‌کند. نیز شما گفتید که قدم بعد عملی و ملموس است. ما در امریکا می‌بینیم که آخر خط برای اینها در واقع نوعی موافقت برای شفاف سازی و نظارت و محدودیت تأسیسات و سوخت هسته‌ای و کاهش غنی‌سازی است، اما از دیدگاه شما آخر خط برای چهارچوب توافقات دربارة زمان پیشنهادی کجاست؟

رئیس‌جمهور:
مذاکرات ایران با 1+5 بیشتر مورد بررسی قرار خواهد گرفت، اما اساس بحث بر این مبناست که مردم ایران همچون سایر ملت‌ها تصمیم دارند از یکی از حقوقشان استفاده کنند. هر ملتی حق دارد از حق خود استفاده کند یا نکند و مردم ایران در مسئلة فناوری هسته‌ای تصمیم به استفاده گرفتند و این را اعلام کردند و در شرایط بسیار سخت تحریم، دانشمندان‌شان به این فناوری دست پیدا کردند.
بنابراین، مردم ایران می‌خواهند مانند 40 کشور جهان که امروز غنی‌سازی می‌کنند و فعالیت برخی از آنها حتی خارج از چهارچوب پادمان است، حقوقشان تأمین شود. جمهوری اسلامی ایران همة فعالیت‌هایش تحت نظارت آژانس است و باقی خواهد ماند. پس یک طرف داستان این است که حق ایران محفوظ بماند. طرف دیگر اینکه اگر نگرانی منطقی و نه شعاری و تبلیغی وجود دارد، آن نگرانی حل و فصل شود.
ما قصد نداریم در اعمال حقوقمان کسی را نگران کنیم و قصد جنگ با هیچ کشوری و قصد ساخت هیچ سلاح کشتار جمعی نداریم. همین امروز جلسة 1+5 در سطح وزرای خارجه و خانم اشتون در حال برگزاری است و ما امیدواریم قدم اول قدم محکم و مؤثری برای ادامة گفتگو باشد که بتوانیم در بازه زمانی مشخص به توافقی برسیم.
سؤال:
یکی از متخصصین ما از دانشگاه هاروارد از شما نقل قول کرده که ایران تأکید می‌کند سانتریفیوژهای لازم برای تأمین سوخت راکتور هسته‌ای بوشهر را داشته باشد و می‌پرسند در آنجا چند دستگاه سانتریفیوژ لازم است؟

رئیس‌جمهور:
تعداد خیلی به درد سؤال کننده نمی‌خورد. در تمام گزارش‌های سه ماه یک بار آژانس تعداد سانتریفیوژها، اعم از فعال و غیرفعال، اعلام می‌شود، بنابراین تعداد مخفی نیست و همین الآن در سایت I.A.E.A نیز تعداد آنها مشخص است.
سؤال:
از فیس بوک می‌پرسند براساس گفته شما و رهبر ایران که می‌گویید دنبال تولید سلاح هسته‌ای نیستید، پس چرا این مدت طولانی این همه برای چیزی که نمی‌خواستید رنج کشیدید؟

رئیس‌جمهور:
من در نطق خودم به این موضوع اشاره کردم که عده‌ای با تبلیغات ناصحیح دنبال این بوده و هستند که ایران را به عنوان یک تهدید نشان داده و با این کار بر مردم ایران فشارهایی را وارد کنند. ما باید از آنها این سؤال را بکنیم که چرا این فشارها بر مردم ایران وارد شده در حالی که فعالیت‌های ایران کاملاً صلح آمیز است و آژانس نیز این را همواره تأکید کرده که انحرافی در فعالیت ایران مشاهده نشده است.
سؤال (دانشگاه کلمبیا):
به عنوان یک یهودی ایرانی – امریکایی چیزی غیر از پایان تنش میان ایران و اسرائیل نمی‌خواهم، شما به عنوان یک شخصیت پرطرفدار چه راهکاری برای شکستن این بن بست و عبور از تندروها دارید؟

رئیس‌جمهور:
اساس هدف این دولت در داخل و خارج از کشور منزوی شدن افراطی‌ها و افراطی‌گری است چون برای ایران و منطقه خطرناک هستند. در حال حاضر افراطی‌گری به صورت تروریسم در منطقه خودنمایی می‌کند. ما تلاشمان را در این راه انجام می‌دهیم و البته باید دیگر کشورها نیز در این مسیر با ما همراه شوند. ما قصد جنگ با هیچ کشوری را نداریم و می‌خواهیم منطقه در صلح و آرامش دنبال توسعه باشد، بنابراین این دولت به دنبال ایجاد اعتدال است.
سؤال:
آقای رئیس جمهور شما در سخنرانی خودتان در سازمان ملل از لزوم پایان تبعیض مخرب در جهان صحبت کردید. خیلی‌ها نگران روش برخورد ایران با مردم خودش از جمله زنان، اقلیت‌ها، شعرا، هنرمندان و منتقدان [حکومت] هستند. آیا ممکن است بفرمایید که تحت رهبری شما چه فرصت‌هایی برای زن‌ها ایجاد خواهد شد و آیا زمانی می‌رسد که آنها فرصت‌های مشابه و مساوی مردها داشته باشند و آیا می‌توانید تأیید کنید که منتقدان سیاست دولت شما زندانی نخواهد شد؟

رئیس‌جمهور:
از شعارهای انتخاباتی من رعایت حقوق شهروندی و ایجاد فرصت برابر بین مردان و و زنان بود. شما می‌دانید در کشور ما، خانم‌ها پیشرفت قابل توجهی داشتند و شاید در هیچ یک از کشورهای اطراف ما در سال‌های اخیر این همه پیشرفت را شاهد نبودیم. امروز بیش از نصف جمعیت دانشجویان ما خانم‌ها هستند که در مراکز علمی و تحقیقاتی، در بخش پزشکی و بیمارستان‌ها، در ادارات، در صنعت و خدمات و همة بخش‌های کشور ما فعالیت می‌کنند.
هدف این دولت این است که فرصت‌های اجتماعی برابر برای مردان و زنان فراهم باشد. به همین دلیل، من به اعضای کابینه ابلاغ کردم که در سطوح معاون وزیر، مدیرکل و مدیریت‌های مختلف از زن‌های شایسته استفاده شود تا جبران گذشته بشود. همچنین ما از زندانی بودن هیچ کس راضی نیستیم و در این مورد هم قدم‌های خوبی در هفته‌های اخیر برداشته شده و امیدواریم ادامه پیدا کند.

سؤال:
آقای رئیس جمهور، بنابر گزارش دیده‌بان حقوق بشر هشت نفر از زندانیان سیاسی آزاد شده‌اند ولی صدها زندانی دیگر همچنان وجود دارند، به نظر شما چه کارهایی در این زمینه باید صورت گیرد؟

رئیس‌جمهور:
در پایان سؤال قبلی گفتم که قدم‌های اولیه در این مورد برداشته شده و ما ادامه خواهیم داد.
سؤال:
با وجود فشارهای داخلی، راهکار دولت برای پیشبرد اهداف و برنامه‌هایش چه خواهد بود؟

رئیس‌جمهور:
مردم فضای جدیدی را در کشور ایجاد کرده‌اند و ما به مرور شاهد موفقیت تفکر اعتدال که امروزه بر جامعه حاکم شده خواهیم بود. در ضمن آنهایی که مخالف این تفکر هستند به مرور خود به خود رو به ضعف خواهند گذاشت، اما به هر حال راهی طولانی پیش روی ما هست.

سؤال:
شما در مورد فضای بازی که در مورد شبکه‌های اجتماعی در ایران پیدا شد صحبت کردید، آیا ممکن است دفتر حافظ منافعی هم باز شود که مثلاً امریکایی‌ها به ایران بیایند یا دیدارهایی انجام شود. فکر می‌کنید به لحاظ زمانی چقدر طول می‌کشد تا به این سطح برسیم که ایده‌ها و بحث‌های جهان برای مردم ایران هم قابل دسترسی شود؟

رئیس‌جمهور:
از جمله برنامه‌های دولت این بود که مردم دسترسی کافی به اطلاعات پیدا کنند و بتوانند به اندیشه‌های متنوع و فضای گفتگو در جهان دسترسی داشته باشند. البته همان‌طور که من در مصاحبه‌ها عنوان کردم، هر کشوری در زمینه فضای مجازی چارچوب‌هایی اخلاقی مد نظر دارد. جمهوری اسلامی ایران نیز این را مد نظر دارد که در عین حال فضای لازم برای دسترسی مردم به اطلاعات نیز ایجاد شود. ما علاقه‌مند هستیم که ملت‌ها بتوانند رابطه نزدیک‌تری با هم داشته باشند. حتی شاید برای نزدیک شدن ایران و امریکا قدم‌های اولیه را مردم باید بردارند. اگر فضایی برای رفت و آمد راحت‌تر دوطرفه ایجاد شود، می‌توانیم شرایط بهتری را برای بسیاری از زمینه‌های بعدی فراهم کنیم.

خبرگزاری ABC:
جوانان بسیاری در ایران هستند که از نظر تکنولوژیک بسیار هوشمند هستند و منتظرند که این فضا باز شود.ایا درباره دسترسی به ماهواره و رفع فیلترینگ صحبتی دارید؟

رئیس‌جمهور:
این که در همة روستاهای ایران هست. شما اگر به ایران سفر کنید و به پشت بام‌ها نگاه کنید متوجه می‌شوید. من فکر می‌کنم این مسئله در دنیای امروز حل شده است و مردم ایران نیز مانند همة مردم دنیا به شبکه‌های ماهواره‌ای دسترسی دارند.
سؤال:
از میان کتاب‌هایی که نوشته‌اید یا در حال نوشتن هستید، کدام کتاب بیشترین تأثیر را بر شما داشته است؟

رئیس‌جمهور:
در این ماه‌های اخیر متأسفانه‌ خیلی فرصت کتاب خواندن نداشتم، اما آخرین کتابی که من فرصت کردم بررسی کنم، مربوط به فرمان‌های حکومتی علی بن ابی طالب بود که برایم بسیار جالب توجه بود. هم اکنون نیز در حال تکمیل کتابی در مورد سیاست خارجی هستم که امیدواریم تا پایان سال آماده چاپ شود.
سؤال:
چه جنبه‌هایی از سیاست خارجی؟

رئیس‌جمهور:
دربارة رابطه امنیت ملی با سیاست خارجی در ایران است و اینکه چه بخشی از سیاست خارجی باید به حمایت امنیت ملی بیاید.

سؤال:
سؤالاتی دربارة بیانات شما در مورد مسئله مهم هولوکاست وجود دارد. شما در این باره دیدگاه‌های مختلفی داشته‌اید، آیا مایل هستید در این مورد صحبتی بفرمایید.

رئیس‌جمهور:
من در یکی دو مصاحبه در این مورد توضیح دادم که ما جنایات نازی‌ها در جنگ جهانی دوم از جمله کشته شدن عده‌ای از یهودی‌ها را محکوم می‌کنیم. از نظر ما فرق ندارد فردی که مظلوم واقع شده و کشته شده یهودی یا مسیحی یا مسلمان باشد؛ این جنایت را به طور کلی محکوم می‌کنیم. منتهی بحث ما در این است که اگر نازی‌ها جنایتی را مرتکب شدند، این دلیل نمی‌شود که تاوان آن را مردمی دیگر بپردازند. این توجیهی نیست برای اینکه ما ملتی را از خانه‌اش آواره کنیم به دلیل جنایتی که نازی‌ها مرتکب شدند. هم آن جنایت و هم این ظلم محکوم است و مردم باید به خانه‌هایشان برگردند.
سؤال:
در ادامة این سؤال، اگر فرصتی برای حل اختلاف فلسطین و اسرائیل پیدا شود، آیا ایران پشت این توافق قرار خواهد گرفت؟

رئیس‌جمهور:
بحث صلح در منطقه سال‌هاست مطرح است و متأسفانه به نتیجه نرسیده است. ما در موضوع فلسطین تصمیم مردم فلسطین را خواهیم پذیرفت. تصمیم با مردم فلسطین است و ما هم از خواست مردم حمایت خواهیم کرد.
سؤال:
آقای رئیس جمهور باز در مورد منطقه و سوریه گفته شد که ایران باید سر میز مذاکره باشد. در این صورت، دیدگاه و چهارچوب فکری ایران چیست و چه راهکاری برای عدم استفاده از سلاح شیمیایی ارائه خواهد داد؟

رئیس‌جمهور:
دو بحث در اینجا هست: یکی بحث کلی سوریه و یکی بحث سلاح کشتار جمعی. ما کاربرد سلاح شیمیایی را کاملاً محکوم می‌کنیم چون ما قربانی این سلاح هستیم و می‌دانیم چقدر خطرناک و غیرانسانی است و به همین دلیل معتقدیم خاورمیانه باید از سلاح‌های کشتار جمعی اعم از شیمیایی، میکروبی و هسته‌ای به طور کلی پاکسازی شود و منطقة عاری از سلاح کشتار جمعی خاورمیانه جزو پیشنهاد ایران در سال‌های اخیر گذشته بوده و امروز هم من در کنفرانس خلع سلاح مجمع عمومی بر این نکته تأکید کردم.
ما خوشحالیم از اینکه سوریه به معاهدة منع سلاح‌های شیمیایی پیوسته و ما کشورهای دیگر دارندة این سلاح را به پیوستن به این معاهده تشویق می‌کنیم. یک طرف دیگر بحث پیچیده سوریه است که مسائل مختلفی دارد. فعلاً بحث ژنو 2 در این مورد مطرح است که چه زمانی تشکیل می‌شود و چه کشورهایی شرکت می‌کنند. دیگری بحث قطعنامه‌ای است که الان در سازمان ملل مطرح است. ما با همسایگان خودمان و سوریه در ارتباط نزدیک هستیم و تلاش می‌کنیم که این جنگ داخلی و کشتار در سوریه متوقف شود و از طرف دیگر باید به مردم سوریه کمک نوع دوستانه شود که ما هم به سهم خود اقداماتی را داریم انجام می‌دهیم.

سؤال:
آقای رئیس جمهور، در مورد افغانستان، با توجه به اینکه نیروهای بین‌المللی می‌خواهند سال دیگر از آنجا خارج شوند، به نظر شما آیا تندروها کنترل آنجا را به دست خواهند گرفت و در صورت بحران فکر می‌کنید نقش ایران آن زمان چه خواهد بود؟

رئیس‌جمهور:
ما به دلایل مختلف نگران صلح و ثبات افغانستان در سال آینده هستیم که شما به یک مورد آن اشاره کردید. دلیل دیگر اینکه نیروهای امریکایی می‌خواهند در برخی پایگاه‌های افغانستان بمانند و این بهانه‌ای می‌شود برای طالبان و دیگران که دوباره ناامنی در منطقه ادامه پیدا کند. ضمناً ما حضور نیروهای خارجی را در منطقه اساساً نمی‌پذیریم و آن را برای امنیت منطقه مضر می‌دانیم. بحث دیگر موضوع مذاکرات صلح بین دولت و طالبان است. بحث دیگر انتخابات است که سال آینده در افغانستان باید برگزار شود و ما هم با اطلاعاتی که از حرکت‌های مدنظر گروه‌های افراطی در افغانستان داریم، نگران بی‌ثباتی در داخل افغانستان هستیم. اولین قدمی که ما در این مورد برداشتیم، مذاکره با دولت افغانستان و همسایگان آن است که بتوانیم در حد ممکن جلو بی‌ثباتی را بگیریم.
رئیس انستیتوی شرق و غرب:
درباره چشم‌انداز و کلاً رابطة ایران و امریکا در مورد مبارزه با مواد مخدری که از افغانستان می‌آید چه نظری دارید؟

رئیس‌جمهور:
اصل مسئله مواد مخدر در افغانستان یک خطر بزرگ برای منطقه است و ما با سازمان‌های بین‌المللی و کشورهایی در مورد حل این بحران مشارکت داریم. اگر دولتی بخواهد کمک کند راه‌های کمک وجود دارد. اولین کمک از داخل خود افغانستان است که باید تلاش کنند جلو تولید مواد مخدر گرفته شود. کلاً این یکی از مشکلات ما است و سالانه تعدادی از مأموران مرزی ما در راه مبارزه با مواد مخدر شهید می‌شوند.

سؤال:
سؤالی شده در مورد اینکه آیا وزیر خارجه می‌توانند در خصوص جلسه‌ای که با آقای جان کری داشتند صحبتی کنند؟ اما قبل از پاسخ به این سؤال، دو سؤال در مورد اقتصاد ایران هست: یکی اینکه سیاست شما برای فعال ساختن بخش خصوصی و رفع فشار از روی تجارت و کسب و کار در ایران چیست و دیگر موضوع بحران بیکاری و اینکه کلاً وضعیت اقتصادی چطور است؟

رئیس‌جمهور:
در زمینة اقتصاد برنامه‌هایی را تدوین کردیم: یکی برنامه کوتاه مدت است که تحت عنوان برنامة صد روزه لقب گرفت. در دولت حدود 25 مورد به تصویب رساندیم و دستگاه‌ها را مکلف کردیم که ظرف صد روز برای عملیاتی کردن مصوبه‌ها اقدام کنند. عمدتاً برای تسهیلات در زمینة گمرک و مسائل مربوط به بانک اقداماتی انجام می‌گیرد، چون بخشی از مشکلات اقتصادی ما از نوع رابطة بخش‌های مختلف است و ما دنبال تسهیل این بخش‌ها هستیم. برنامه‌ای برای سال آینده داریم که در بودجه طراحی می‌کنیم و یک برنامة بلندمدت چهارساله است که داریم روی آن کار می‌کنیم. یکی از برنامه این است که فضا را برای بخش خصوصی بیشتر آماده کنیم و فضای کسب و کار را بهبود ببخشیم، تشریفات فعالیت اقتصادی را کم کنیم و مسئولیت‌ها را به مردم و بخش خصوصی واگذار کنیم. یکی از مشکلات موجود، بدهی دولت قبلی به بخش خصوصی است که داریم طراحی می‌کنیم چگونه پرداخت شود. خلاصةپاسخ اینکه ما در زمینة رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال برای جوانان دو برنامه کوتاه مدت و بلند مدت داریم که اولی اعلام شده و در حال عملیاتی شدن است و دومی در ماه‌های آینده اعلام خواهد شد.
سؤال:
سؤالی است در مورد چالش‌های زیست محیطی در ایران و مسئله کاهش سطح آب‌های ایران و اینکه چه برنامه‌ای برای مشکلات کمبود آب دارید؟

رئیس‌جمهور:
در زمینة محیط زیست و مسئلة آب برنامه‌های متعددی داریم. چند موضوع بحرانی داریم که یکی مربوط به دریاچة ارومیه است که در حال خشک شدن است و باید سریعاً راه حلی برای آن پیدا کنیم. دیگری مسئلة ریزگردها است که از کشورهای همجوار می‌آید که یکی از عوامل آن مربوط به جنگ و اشغال عراق می‌شود و البته عوامل دیگری هم دارد. اصولاً ما مشکل کم آبی و بی آبی در بخش‌هایی از کشور داریم. در این مورد دو راه حل فوری در سطح تصمیم‌گیری داریم: یکی آب‌های مرزی که از ایران به کشورهای دیگر سرازیر می‌شود که با ساختن سد می‌توانیم آنها را مهار کنیم و بخش دوم آبیاری است که باید به صورت علمی انجام شده و بخشی از مشکلات کمبود آب را حل کند.
سؤال:
آیا ممکن است ایران موافقتنامه‌ای در مورد تنگة هرمز با امریکا داشته باشد که از هرگونه تقابل دو طرفه جلوگیری نماید؟

رئیس‌جمهور:
ما می‌خواهیم امنیت تنگه هرمز حفظ شود. نیروهای نظامی مستقر در منطقه با هم ارتباط‌هایی دارند. ما روی مسئله تنگه هرمز بسیار حساس هستیم و این بسیار مهم است. به صورت رسمی در این زمینه ارتباط وجود ندارد.
سؤال:
متشکریم آقای رئیس جمهور.

شناسه خبر: 81877

- سفرهای خارجی

- متن کامل مصاحبه ها

- رئیس‌جمهوری

فیلم مرتبط



اخبار برگزیده