دکتر نهاوندیان در همایش تبیین مفهوم اعتدال:

اعتدال با عدالت گره خورده است/علم و اخلاق دو ریشه اعتدال هستند

رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه اعتدال عین حق است، اظهار داشت: اعتدال میانه‌روی است، اما میانه جویی بین حق و باطل نیست، اعتدال با عدالت گره خورده و علم و اخلاق دو ریشه آن هستند.

شناسه خبر: 70807 -

چهارشنبه 6 شهريور 1392 - 13:27

دکتر محمد نهاوندیان رییس دفتر رییس جمهور در همایش تبیین مفهوم اعتدال که در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام برگزار شد، گفت: قطعا گفتمان اعتدال که در انتخابات اخیر مطرح شد و مورد اقبال مردم قرار گرفت نیاز جدی به تبیین دارد.
رییس دفتر رییس جمهور با بیان این که مردم اندیشمندان و مدیران هر کدام وظیفه ای در تبیین این مفهوم دارند، ادامه داد: شاید مردم به وظیفه خود عمل کردند؛ کلمه اعتدال کلمه نوپدیدی نبود، اما در این انتخابات مردم با اقبال به این کلمه یک پیام بسیار جدی، هوشمندانه و محکم ارائه کردند. مردمی که به این گفتمان رای دادند، تصویری از اعتدال داشتند.
دکتر نهاوندیان با بیان این که حتما هر کسی در تبیین اعتدال باید وظیفه خود را تفصیل اجماع مردم قرار دهد، اظهار داشت: نمی توانیم از تصویر اولیه مردم را نقد کنیم. در ساده ترین فهم، اعتدال مقابله با افراط بود، لذا هر حرکت تبیینی در تفصیل مفهوم اعتدال باید نسبت به این تصور و تصدیق اولیه مردم وفادار بماند.
رییس دفتر رییس جمهور وظیفه اندیشمندان را تبیین مبانی گفتمان اعتدال دانست و تصریح کرد: می بایست ریشه های یک حرکت پایدار اعتدال گرا را در جامعه شناسایی کرد؛ اعتدال در هر بستری نمی روید، اعتدال با برخی نگرش های اندیشه ای، سازگاری ندارد و تبیین مبانی از عهده افراد غیرمتخصص برنمی آید.
وی خاطرنشان کرد: تبیین لوازم اعتدال وظیفه اندیشمندان ما است، یک فرد معتدل نمی تواند و نباید هر کاری بکند. شناخت لوازم اعتدال و حوزه های همزیستی جریان اعتدالی با دیگر جریان های موجود بر عهده اندیشمندان است.
دکتر نهاوندیان در ادامه به تشریح وظیفه مدیران در تبیین مفهوم اعتدال پرداخت و گفت: مردم رای دادند و می خواهند آثار رأی‌شان در زندگی تجلی پیدا کند، مدیران در تصمیم گیری ها باید سیاست های اعتدالی را شناسایی کنند زیرا مردم از مواجه شدن با التهاب های روزمره خسته اند، مردم از اینکه حیطه تصمیم گیری اقتصادی مرتبا در برابر شوک اقتصادی قرار بگیرد، خسته هستند.
رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه در حوزه زیرساخت باید آموزش و پرورش نقش خود را ایفا کند، اضافه کرد: احساس امن و امان بودن جامعه باید تجلی پیدا کند، تشخیص مصادیق و تلاش برای ارائه جلوه های عملی اعتدال، تداوم گفتمان اعتدال را تضمین می کند، لذا برای پایدار کردن این جریان، اعتدال باید در همه مراحل مورد توجه قرار گیرد، هم در اندیشه، هم در تصمیم و هم در مناسبات.
وی با اشاره به اینکه تعادل در اندیشه لوازمی دارد، اظهار داشت: من طرفدار اعتدال در مناسبات داخلی و خارجی هستم، فرآیندهای تصمیم گیری باید اعتدالی شود؛ اعتدال در روش و منش مستلزم اعتدال در اندیشه است و برخوردهای حذفی در اندیشه حتما ما را به یک محصول معتدلانه نمی‌رساند.
دکتر نهاوندیان با اشاره به اینکه مفاهیم اعتدال و آزادی اندیشه رابطه ای نزدیک با هم دارند، ادامه داد: باید رابطه گفتمان اعتدال با اندیشه انقلاب اسلامی تبیین شود، آیا اعتدالی که در سال 92 در انتخابات پیروز شد، به معنای عدول از مبانی انقلاب است، یا تداوم جریان اصیل انقلابی؛ این نکته بسیار مهم است.
رییس دفتر رییس جمهور با طرح این پرسش که اعتدال با استقلال، آزادی، جمهوریت و اسلامیت چه مناسباتی دارد؟ تصریح کرد: تشخیص این مناسبات وظیفه اندیشمندان است وگرنه کار به دست کسانی می افتد که شاید خیلی نیت خیری نداشته باشند.
دکتر نهاوندیان با تاکید بر این نکته که پیروزی اندیشه اعتدالی در واقع نجات انقلاب و تاکید بر جریان اصلی و اصیل اندیشه اسلامی است، ادامه داد: ما اعتدال را از شهیدان مطهری و بهشتی آموخته ایم؛ اینها معماران اصیل اندیشه انقلاب اسلامی بودند.
وی خاطرنشان کرد: در طول سه دهه انقلاب اسلامی در برهه هایی برخی افراط گری ها مشاهده شده، مثلا در برهه هایی از زمان جنگ تحمیلی و بخاطر غلبه اندیشه هایی همراه با ناخالصی ها تصمیماتی گرفته شده که نتایج بدی را به بار آورده، اینکه اینها را جزء میراث انقلاب اسلامی بدانیم و برای آنها تقدس قائل شویم هزینه انقلاب اسلامی را بالا می برد، اتفاقا الان فرصت خوبی است تا سره از ناسره تشخیص داده شود.
رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه باید نشان دهیم فلان تصمیمی که در فلان تاریخ گرفته شده، اشتباه بود، گفت: البته برخی از این تصمیمات به اقتضای زمان لازم بود، تشخیص اشتباهات و عبرت گرفتن از اشتباهات از مصادیق تدبیر است. اینکه ما خودمان از برخی اقدامات نادرست انتقاد کنیم نشان بلوغ فکر انقلاب اسلامی است.
دکتر نهاوندیان اضافه کرد: این روش را باید از رهبری بیاموزیم، گاهی در بیانات ایشان بعد از ابلاغ سیاست اصل 44 نارضایتی هایی دیده شد از سرعت اجرای این سیاست ها و ایشان نارضایتی خود را اعلام کردند و فرمودند در حوزه اقتصاد وضع ما خوب نبوده است؛ اینکه اقتصاد گذشته نقد شود و بگوییم مبتنی بر اندیشه اسلامی نبوده، نقد انقلاب اسلامی نیست، بلکه کمک به بالندگی کشور است.
وی با طرح این پرسش که اگر بخواهیم اعتدال در اندیشه، روش و منش مسئولان نهادینه شود، چه چیزی را باید تقویت کنیم؟ اظهار داشت: ریشه اول علم است، به تعبیر امیرالمومنین که بسیار صریح فرمودند ریشه افراط و تفریط جهل است، لذا تصمیم گیری مبتنی بر علم باعث رشد اعتدال می شود. اجازه ندهیم هیچ تصمیمی بدون تحقیق علمی صورت بگیرد، هیچ مسئول و وزیری نباید به خود حق بدهد بدون پشتوانه تحقیقی تصمیماتی را بگیرد.
رییس دفتر رییس جمهور تصریح کرد: کسی که عالم یک رشته نیست، نباید مسئول آن کار شود، زیرا اگر کسی بدون علم، مسئول شود از تصمیمات او حتما افراط برمی‌خیزد، در اصل میوه جهل جز افراط و تفریط نیست.
دکتر نهاوندیان به اهمیت نقش اخلاق در عملی کردن اعتدال پرداخت و گفت: اخلاق صحیح در اعتدال است، اینکه گسترش اخلاق را لازمه اعتدال بدانیم، مفهوم کاربردی بسیار بزرگی است.
وی به نقش عقلانیت در رفتار معتدلانه اشاره و اضافه کرد: از عقل فردی برخوردار هستیم، اما در جایی اشکال داریم که بحث خرد جمعی مطرح می شود، به همین جهت اعتدال در تصمیمات جمعی ما کمتر است، لذا باید به آموزش استفاده از خرد جمعی بیشتر توجه کنیم.
رییس دفتر رییس جمهور در ادامه به تعریف خاطره ای از دیدار خود با یکی از مقامات قضایی کشور بعد از انتخابات اشاره کرد و اظهار داشت: باید مردم ببینند غلبه رویکرد اعتدال، میزان شکایت ها را در دادگستری ها کم کرده است، زیرا یکی از مسئولان حوزه قضایی به من گفت میزان شکایت مردم بعد از انتخابات 20 درصد کاهش پیدا کرده؛ دلیل این امر این است که مردم احساس آرامش کرده اند.
دکتر نهاوندیان با بیان اینکه اعتدال باید در اقتصاد و روابط بین المللی تعریف شود، افزود: به عنوان طلبه اقتصاد کلمه ای بگویم و آن اینکه در حوزه اقتصاد اعتدال سه مفهوم اساسی دارد؛ لازمه اعتدال اقتصادی تعادل در بازارها است. مردم باید به مسئولان کمک کنند تا در بازار پولی تعادل داشته باشیم.
وی با بیان اینکه از لوازم اعتدال این است که از رویکرد بخشنامه ای فاصله بگیریم، تصریح کرد: آنچه درآمد بادآورده حاصل می کند، انحصارات و توزیع نامتعادل اختیارات است، لذا مهمترین وظیفه دولت اسلامی و دولت اعتدال گرا حراست از تعادل در بازارها و دیگری مقابله با رانت‌های اطلاعاتی، حفظ ثبات، حق برنامه ریزی برای مردم و حق امنیت اقتصادی است.
رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه دولت حق ندارد بساط تصمیم گیری فعالان اقتصادی را به هم بریزد، گفت: بهبود مستمر فضای کسب و کار در مجلس قبل تصویب شد، ولی دولت قبلی به آن عمل نکرد که این امر اصلا صحیح نبود.
دکتر نهاوندیان به اهمیت تعامل اقتصادی اشاره کرد و افزود: کنش گران اقتصادی باید امکان تعامل حداکثری داشته باشند، بالا بردن توان تعامل با کنش گران اقتصادی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
وی سپس به اهمیت عدالت در حوزه اقتصاد پرداخت و اظهار داشت: اعتدال در حوزه اقتصاد با مفهوم عدالت گره خورده است؛ در رویکرد اعتدالی هم منافع فردی را باید ببینیم، هم خیر جمعی را و در جاهایی که تعارض احساس می شود، حتما باید به نفع خیر عمومی مداخله کنیم.
رییس دفتر رییس جمهور با بیان اینکه حتما باید بگوییم اعتدال چیست و چه چیزی نیست؟ تصریح کرد: اعتدال میانه روی است، اما میانه گیری بین حق و باطل نیست، اعتدال عین حق است، اعتدال در این است که حق به نفع افراط مصادره نشود، اعتدال مقابله با تندروی است، اما کندروی نیست. سرعت و شور داشتن در تعارض با اعتدال نیست، اما با شتابزدگی در تعارض است، رفت و برگشت پرهزینه در تقابل با اعتدال است، اما اعتدال خمودی نیست، شور است، شوری مبتنی بر شعور، اعتدال آرامش است، اما اعتدال سکون‌آفرین نیست، حتما باید جامعه با اعتدال احساس آرامش کند، اما نه آرامش بر سکون.
دکتر نهاوندیان گفت: جوانان باید لازمه های منش اعتدالی را گسترش دهند، تندروی ها چون پرسر و صدا هستند جاذبه صوتی و تصویری دارند، اما اعتدال چون با متانت حرکت می کند، ممکن است زیاد سر و صدا نداشته باشد و این وظیفه هنرمندان است که اعتدال را به همگان معرفی کنند.

شناسه خبر: 70807

- دیدارهای داخلی

- سخنراني ها

- دفتر رئیس‌جمهوری

اخبار مرتبط

گالری مرتبط



فیلم مرتبط



اخبار برگزیده